Tamara de Lempicka

Tamara de Lempicka, The Sleeper (1932)

Tamara de Lempicka (1898 - 1980): ζωγράφος πολωνικής καταγωγής, η πιο διάσημη της περιόδου Art Deco. Τα πορτρέτα της, συμπεριλαμβανομένων των αυτοπροσωπογραφιών της, διακρίνονται από πλούσια, τολμηρά χρώματα. Μοναδικό στυλ και αίσθηση κομψότητας χαρακτηρίζει τη δουλειά της.

Ars longa...

Michelangelo, David (λεπτομέρεια)
(photo by dangerouslydebonair)

Προτομή Αθηνάς (λεπτομέρεια)
Φωτογραφία από Erika Dufour

...από έναν κόκκον σινάπεως !

André Lhote (French, 1885-1962) Portrait d’Anne

"...Το κυριότερο είναι να μη λέτε ψέματα στον ίδιο τον εαυτό σας. Αυτός που λέει ψέματα στον εαυτό του και πιστεύει στο ίδιο του το ψέμα, φτάνει στο σημείο να μη βλέπει καμιάν αλήθεια ούτε μέσα του ούτε και στους άλλους — κι έτσι χάνει κάθε εκτίμηση για τους άλλους και κάθε αυτοεκτίμηση. Μην εχτιμώντας κανέναν, παύει ν' αγαπάει. Και μην έχοντας την αγάπη αρχίζει να παρασέρνεται απ' τα πάθη και την ακολασία, για ν' απασχοληθεί και να διασκεδάσει. Έτσι φτάνει στην απόλυτη κτηνωδία κι όλ' αυτά, επειδή λέει συνεχώς ψέματα στους άλλους και στον εαυτό του. Αυτός που λέει ψέματα στον εαυτό του είναι αυτός που προσβάλλεται πρώτος. Γιατί, καμιά φορά, είναι πολύ ευχάριστο να νιώθει κανείς προσβλημένος. Έτσι δεν είναι; Κι ας ξέρει πως κανένας δεν τον πρόσβαλε και πως μονάχος του φαντάστηκε την προσβολή κι είπε ψέματα από κοκεταρία, υπερέβαλε τα πράματα, για να τα εξωραΐσει, αρπάχτηκε από μια λέξη φτιάχνοντας ένα ολάκερο βουνό από έναν κόκκον σινάπεως, τα ξέρει όλ' αυτά και μόνος του κι όμως προσβάλλεται, προσβάλλεται, ώσπου να νιώσει ευχαρίστηση, ώσπου να νιώσει μεγάλη αγαλλίαση κι έτσι φτάνει στο σημείο να καλλιεργεί μέσα του το πραγματικό μίσος... Μα σηκωθείτε λοιπόν, καθίστε, πολύ σας παρακαλώ, κι αυτά εδώ δεν είναι τίποτ' άλλο από ψεύτικες χειρονομίες...

- Αγιότατε! Αφήστε με να σας φιλήσω το χέρι, — είπε ο Φιόντορ Παύλοβιτς και πηδώντας έφτασε τον στάρετς κι έδωσε ένα ηχηρό φιλί στο λιπόσαρκο χέρι του. — Ακριβώς. Ακριβώς αυτό συμβαίνει. Είναι ευχάριστο να νιώθεις πως προσβλήθηκες. Αυτό πολύ σωστά το είπατε. Από κανέναν άλλον δεν άκουσα μια τόσο σοφή κουβέντα. Ακριβώς. Ακριβώς, εγώ σ' όλη μου τη ζωή προσβαλλόμουν μέχρι ευχαρίστησης, προσβαλλόμουν από αισθητική ανάγκη, γιατί δεν είναι μονάχα ευχάριστο μα και ωραίο να νιώθεις τον εαυτό σου προσβλημένο. Αυτό μονάχα ξεχάσατε να πείτε, ενδοξότατε στάρετς: Είναι και ωραίο; Αυτό θα το γράψω σε βιβλίο! Κι έλεγα ψέματα, έλεγα ψέματα κυριολεκτικά σ' όλη μου τη ζωή, την κάθε μέρα και την κάθε ώρα. Αληθώς λέγω υμίν, εγώ ειμί το ψέμα και πατήρ του ψέματος!"

Φιοντόρ Ντοστογιέφσκι, "Οι αδελφοί Καραμάζοφ", (απόσπασμα)

Madeleine Peyroux -Smile

"de la vieille roche"

Wilhelm Lehmbruck, Kneeling Girl (Die Kniende), Gipsguss, 1911

(journalofanobody.tumblr.com)

Ο Wilhelm Lehmbruck (1881 - 1919) ήταν  Γερμανός γλύπτης. Τα γλυπτά του επικεντρώνονται κυρίως στο ανθρώπινο σώμα και επηρεάζονται από τον νατουραλισμό και τον εξπρεσιονισμό. Διακρίνονται από ένα αίσθημα μελαγχολίας. 

Το Μουσείο Lehmbruck (Ντούισμπουργκ, Γερμανία) έχει στην συλλογή του περίπου 100 γλυπτά, καθώς επίσης πίνακες ζωγραφικής, σχέδια και γραφικά έργα του Wilhelm Lehmbruck. Έργα του επίσης εκτίθενται στο μουσείο Städel στην Φρανκφούρτη, στην Tate Gallery, στο Λονδίνο, στο Μουσείο Μοντέρνας Τέχνης στη Νέα Υόρκη, και στην Εθνική Πινακοθήκη στην Ουάσινγκτον.

Paula Modershn-Becker

by Paula Modersohn-Becker*

*Γερμανίδα ζωγράφος (1876 - 1907) , από τους κυριότερους εκπροσώπους του πρώιμου εξπρεσιονισμού. Επηρεάστηκε από τους Σεζάν, Μιλέ, Βαν Γκογκ και Γκογκέν όσο και από τον κλασικισμό των μεγάλων δασκάλων του Λούβρου. Το μεγαλύτερο μέρος του έργου της, που χαρακτηρίζεται για την καθηλωτική του απλότητα, εκτίθεται στο "Μουσείο Πάουλα Μόντερσον Μπέκερ" στη Βρέμη, το πρώτο μουσείο στον κόσμο που αφιερώθηκε σε γυναίκα ζωγράφο.

"Εκπλήσσομαι με σας που ανταλλάξατε τον ουρανό με τη γη"

"Mirror", Oil on canvas by Tigran Tsitoghdzyan
(artistaday.com)

«"Απαίσιος άνθρωπος!" σκέφτηκεν ο τραπεζίτης. "Κοιμάται και στα όνειρά του ίσως βλέπει εκατομμύρια! Αρκεί να πάρω αυτό τον μισοπεθαμένο, να τονε πετάξω στο κρεβάτι και να τονε πνίξω απλά με το μαξιλάρι. Ακόμα κι η πιο ευσυνείδητη πραγματογνωμοσύνη δε πρόκειται να βρει σημάδια βίαιου θανάτου. Αλλά για να δούμε τι γράφει εδώ..." 'Απλωσε το χέρι, πήρε από το τραπέζι το χαρτί και διάβασε τα εξής:

"Αύριο στις δώδεκα το μεσημέρι, παίρνω την ελευθερία μου και το δικαίωμα να επικοινωνώ με τους ανθρώπους ξανά. Προτού όμως αφήσω τούτο το δωμάτιο και προτού δω τον ήλιο, θεωρώ αναγκαίο να σας πω λίγα λόγια. Με καθαρή τη συνείδηση μπρος στον Θεό που με βλέπει, σας δηλώνω πως περιφρονώ και την ελευθερία και τη ζωή και την υγεία κι όλα όσα ονομάζονται στα βιβλία σας αγαθά του κόσμου.

Επί δεκαπέντε χρόνια σπούδασα προσεχτικά τη ζωή. Είναι αλήθεια πως δεν είδα γη κι ανθρώπους, αλλά διαβάζοντας τα βιβλία σας, γεύτηκα το αρωματικό κρασί, τραγούδησα τραγούδια, κυνήγησα ελάφια κι αγριογούρουνα, αγάπησα γυναίκες... Αιθέριες καλλονές, πλασμένες με τη μαγεία που τους εμφύσησε η μεγαλοφυία των ποιητών σας, μ' επισκέπτονταν τα βράδια σα πανάλαφρο νέφος και μου 'λεγαν ψιθυριστά, θαυμάσια παραμύθια, που μεθούσανε το νου μου. Μες από τα βιβλία σας σκαρφάλωνα στις κορφές του Έλμπορους και του Μονμπλάν, απ' όπου τα πρωινά έβλεπα τον ήλιο ν' ανατέλλει και τα δειλινά να πλημμυρίζει τον ουρανό και τις κορφές των βουνών με το πορφυρό του χρυσάφι. Από κει ψηλά, έβλεπα πως λάμπαν οι αστραπές, όταν πάνω από το κεφάλι μου χαράκωναν εκτυφλωτικά τα νέφη. Έβλεπα πράσινα δάση, λιβάδια, ποτάμια, λίμνες, πόλεις, άκουγα τις Σειρήνες να τραγουδάνε και τους βοσκούς να παίζουνε τις φλογέρες τους, ψηλάφιζα τα φτερά εξαίσιων διαβόλων που 'ρχονταν πετώντας να μιλήσουμε για τον Θεό... Ριχνόμουν μες στην απύθμενην άβυσσο των βιβλίων σας, έκανα θαύματα, σκότωνα, έκαιγα πόλεις, έκανα κηρύγματα νέων θρησκειών, κατακτούσα ολάκερα βασίλεια...

  

Τα βιβλία σας μου δώσανε σοφία. Όλα τούτα που για αιώνες δημιουργούσεν η ακούραστη ανθρώπινη σκέψη, στριμωχτήκαν μες στο νου μου, σ' ένα μικρό σβώλο. Ξέρω πως είμαι πιο γνωστικός απ' όλους σας. Περιφρονώ τα βιβλία σας κι όλα τα καλά του κόσμου, περιφρονώ τη σύνεση και τη σοφία. Είν' όλα εφήμερα, ασήμαντα, πλασματικά κι απατηλά. Είναι αρρωστημένη φαντασία. Είστε σοφοί και περήφανοι, αλλά ο θάνατος θα σας εξαφανίσει από προσώπου γης, ακριβώς όπως θα κάνει και με τα ποντίκια, που 'ναι κάτω από το πάτωμα. Όσο για τους απογόνους σας, την ιστορία, την αθανασία των μεγαλοφυών ανθρώπων σας, θα παγώσουν όλα ή θα καούν κι αυτά μαζί με τη γήινη σφαίρα.

Έχετε χάσει τα λογικά σας και δε βαδίζετε στο σωστό δρόμο. Το ψέμα το δέχεστε σαν αλήθεια και την ασχήμια για ομορφιά. Θα σας έκανεν έκπληξη αν σαν αποτέλεσμα κάποιων συνθηκών, στις μηλιές και στις πορτοκαλιές μεγαλώνανε ξαφνικά αντί καρποί, βατράχια και σαύρες ή αν τα τριαντάφυλλα αρχίζανε ν' αναδίδουν μυρωδιά ιδρωμένων αλόγων. Εκπλήσσομαι λοιπόν, με σας που ανταλλάξατε τον ουρανό με τη γη. Δε θέλω να σας καταλάβω.

Για να σας αποδείξω στη πράξη τη περιφρόνησή μου σε κάτι με τ' οποίο εσείς ζείτε, αρνούμαι να πάρω τα δυο εκατομμύρια που κάποτε ονειρευόμουνα σα να 'ταν ο παράδεισος και που τώρα καταφρονώ. Για ν' αφαιρέσω από τον εαυτό μου το δικαίωμα αυτό, θα φύγω από δω πέντε ώρες πριν από τον προσυμφωνημένο χρόνο και με τον τρόπον αυτό, θα καταπατήσω τη συμφωνία".

Αφού τα διάβασεν αυτά ο τραπεζίτης, άφησε το χαρτί στο τραπέζι, φίλησε τον παράξενον αυτόν άνθρωπο στο κεφάλι, άρχισε να κλαίει και βγήκε από τη πτέρυγα.»

Άντον Τσέχωφ, αποσπ.«Το στοίχημα», Διηγήματα και Μονόπρακτα. Μια επιλογή, μετ. Β. Ντινόπουλος, Γ. Τσακνιάς, εκδ. Πατάκη

...όπως οι λεπτεπίλεπτες ταπετσαρίες τοίχου στο εκτυφλωτικό φως του ήλιου

Norman Rockwell, Girl at Mirror
(WikiPaintings.org)

"Όπως ακριβώς κανένα παλιότερο βίωμα δεν είναι πραγματικό, αν η απροαίρετη θύμηση δεν το έχει ελευθερώσει από τη νεκρική ακαμψία της μεμονωμένης του ύπαρξης, έτσι, αντίστροφα, καμιά ανάμνηση δεν είναι διασφαλισμένη, αυθύπαρκτη, αδιάφορη για το μέλλον εκείνου που την τρέφει· τίποτε περασμένο δεν γίνεται, με την μετάβασή του στην απλή παράσταση, άτρωτο από την κατάρα του εμπειρικού παρόντος. Η πιο μακάρια ανάμνηση ενός ανθρώπου μπορεί να αναιρεθεί στην ουσία της από τη μεταγενέστερη εμπειρία. Όποιος αγάπησε και προδίδει την αγάπη, δεν προξενεί κακό μόνο στην εικόνα του υπάρξαντος, αλλά και στο ίδιο το τελευταίο. Με ακαταμάχητη προφάνεια εισχωρεί στην ανάμνηση κατά τη στιγμή της αφύπνισης μια χειρονομία της δυσανασχέτησης, ένας αφηρημένος τόνος φωνής, μια ελαφριά υποκρισία στην ηδονή και μετατρέπει την αλλοτινή εγγύτητα ήδη σε αυτή την ξενικότητα που έχει γίνει σήμερα. Η απόγνωση έχει την έκφραση του αμετάκλητου, όχι επειδή τα πράγματα δεν θα μπορούσαν να ξαναγίνουν καλύτερα, αλλά επειδή τραβάει στη δίνη της το ίδιο το παρελθόν. Γι’ αυτό είναι ανοησία και συναισθηματισμός να θέλει κανείς να διατηρήσει το παρελθόν αμόλυντο από την πλημμυρίδα βρωμιάς του παρόντος. Καμιά ελπίδα δεν έχει απομείνει για το περασμένο, παρά, εκτεθειμένο ανυπεράσπιστα στη συμφορά, να ξαναπροβάλει από αυτή διαφορετικό. Όποιος όμως πεθαίνει απελπισμένος, ολόκληρη η ζωή του ήταν μάταιη."

Theodor Adorno, Minima Moralia,σελ.260, μετ. Λευτ. Αναγνώστου, εκδ. Αλεξάνδρεια

Beethoven "Appassionata"

Μοναδική συνάντηση

γλυπτική - φωτογραφία

Giuliano de Medici by Michelangelo Buonarroti
(photo © Aurelio Amendola) 

Found on tournesol50.tumblr.com

"άδηλος, μόνιμος και σκοτεινός"

Claude Monet, “Self portrait in his atelier”

"Βρίσκομαι ριγμένος στη φυλακή κάπου δυο χρόνια. Από το ίδιο μου το είναι ξεπετάχτηκε άγρια η απελπισία, μια εγκατάλειψη στον καημό, που είναι αξιοθρήνητη ακόμα και να τη σκέφτεσαι, μια τρομερή και ανίκανη οργή, πικρία και περιφρόνηση, αγωνία που έκλαιγε φωναχτά, αθλιότητα που δεν μπορούσε να βρει τρόπο να εκφραστεί, θλίψη που ήταν βουβή. Πέρασα από κάθε πιθανό και απίθανο είδος πόνου. Καλύτερα και από τον ίδιο τον Γουέρντσγουορθ, εγώ γνωρίζω τι εννοούσε αυτός όταν έλεγε:

Ο πόνος είναι άδηλος, μόνιμος και σκοτεινός

Κι έχει τη φύση της αιωνιότητας.

Αλλά ενώ πολλές φορές απολάμβανα τη σκέψη πως ο πόνος μου δεν θα είχε τέλος, δεν άντεχα στην ιδέα ότι δεν θα είχε κάποιο νόημα. Τώρα ανακαλύπτω κάτι κρυμμένο κάπου βαθιά μέσα μου, που μου λέει ότι δεν υπάρχει τίποτα σε ολόκληρο τον κόσμο δίχως νόημα, και ο πόνος λιγότερο απ’ όλα. Ότι κάτι κρυμμένο κάπου μέσα στη φύση μου, σαν θησαυρός σε ένα χωράφι, είναι η ταπεινότητα."

Oscar Wilde, De profundis

Το soundtrack από την ταινία Papillon*

*(1973 - επική μεταφορά της αυτοβιογραφίας του κατάδικου Henri Charriere.
Σκηνοθεσία: Franklin J. Schaffner, με Steve Mc Queen στο ρόλο του "Papillon", Dustin Hoffman κ.α., μουσική: Jerry Goldsmith)

Δύο απόψεις από το ..."πορτραίτο"

"«Έχετε στ’ αλήθεια τόσο κακή επίδραση στους φίλους σας , Λόρδε Χένρυ; Τόσο κακή όσο λέει ο Μπάζιλ;»

- Δεν υπάρχει καλή επίδραση, κύριε Γκραίυ. Η επίδραση εν γένει είναι ανήθικη- από την επιστημονική όψη του πράγματος ανήθικη.

- Γιατί;

- Διότι να επηρεάζεις κάποιον άνθρωπο είναι σα να του δίνεις την ψυχή σου. Παύει να συλλογίζεται τις φυσικές ιδέες του και να φλέγεται από τα φυσικά πάθη του. Οι αρετές του δεν είναι γνήσιες. Οι αμαρτίες του, αν υποτεθεί ότι υπάρχει τέτοιο πράγμα, είναι δανεικές. Γίνεται η ηχώ της μουσικής ενός άλλου, υποκρίνεται ένα ρόλο που δεν γράφτηκε γι’ αυτόν. Στόχος της ζωής είναι η εξέλιξη του εαυτού. Να πραγματώσουμε στην εντέλεια τη φύση μας: γι’ αυτό βρισκόμαστε εδώ."

Georg Kolbe - Kauernde, Bronze, 1917

"…πιστεύω ότι αν κάποιος αποφάσιζε να δώσει μορφή σε κάθε αίσθηση, έκφραση σε κάθε σκέψη, πραγματικότητα σε κάθε όνειρο, ο κόσμος θα αποκτούσε τότε μια τόσο δροσερή ορμή χαράς που θα τον έκανε να λησμονήσει όλες τις νόσους του μεσαιωνισμού και να επιστρέψει στο ελληνικό ιδεώδες – πιθανόν σε κάτι ακόμη ευγενέστερο και πλουσιότερο από το ελληνικό ιδεώδες. Αλλά ακόμη και ο γενναιότερος άνθρωπος της εποχής μας τρέμει τον εαυτό του. Ο ακρωτηριασμός τού αγρίου επιβιώνει τραγικά στην αυταπάρνηση που ρημάζει τις ζωές μας σήμερα. Τιμωρούμαστε για τις αρνήσεις μας. κάθε ορμή που παλεύουμε να πνίξουμε στοιχειώνει στο νου και μας δηλητηριάζει. Το σώμα αμαρτάνει μια φορά και ξεμπερδεύει με την αμαρτία, αφού η πράξη είναι ένα είδος καθάρσεως. Ύστερα δεν απομένει παρά η ανάμνηση μιας ηδονής ή η πολυτέλεια των τύψεων. Ο μοναδικός τρόπος για να απαλλαγείς από έναν πειρασμό είναι να ενδώσεις σε αυτόν*. Δοκίμασε να αντισταθείς και η ψυχή σου μαραζώνει από τη λαχτάρα για ό,τι απαγόρεψε στον εαυτό της, από τον πόθο για όλα τα πράγματα που οι τερατώδεις νόμοι ονόμασαν τερατώδη και παράνομα."

Oscar Wilde, Το πορτραίτο του Ντόριαν Γκραίυ, μετ.Δ.Γ. Κίκιζας, εκδ. Σμίλη

Vittorio Monti, Czardas    *!

*The only way to get id of a temptation is to yield to it. 

Διάσημη φράση του Ουάιλντ. Τον Μάρτιο του 1891, όταν ετοιμαζόταν η αναθεωρημένη έκδοση, απαντώντας στον σύμβουλο του εκδοτικού οίκου που τον συμβούλεψε να διαγράψει την παραπάνω φράση περί πειρασμού τού έγραψε: «Αν αρχίσεις να μαδάς ένα έργο τέχνης, στο τέλος θα το καταστρέψεις. Στο κάτω κάτω , δεν είναι παρά το pecca fortiter του Λουθήρου (“Esto peccator et pecca fortiter”: Έσο αμαρτωλός και αμάρτανε με τόλμη) ειπωμένο δια στόματος ενός χαρακτήρα του μυθιστορήματος. Σε παρακαλώ, εξήγησέ το αυτό στους Ουώρντ και Λοκ (εκδότες) […]Είμαι φανερά ενοχλημένος που προτείνουν αυτές τις αλλαγές […] Αυτά τα πράγματα δεν γίνονται!»

A young Malay girl

Portrait of a young Malay girl
Neville Lewis, South African, 1895-1972

Girl looking straight out

Claerwen James, Girl Looking Straight Out, 2005

(Oil on board - 50.5 x 45.5 cm)

Περίπτωση παραίσθησης

Le Malcontent 1930 by François-Emile Barraud (1899-1934)

Το κακό δεν βρίσκεται στον ατομικισμό μας, αλλά στον τύπο του ατομικισμού που μας χαρακτηρίζει, ο οποίος είναι στατικός αντί να είναι δυναμικός. Στα μάτια μας, η αξία μας εξαρτάται απ’ αυτό που σκεφτόμαστε, κι όχι από αυτό που πράττουμε. Ξεχνάμε πως αυτό που δεν κάναμε δεν το βιώσαμε∙ πως η πρωταρχική λειτουργία της ζωής είναι η δράση, όπως το πρωταρχικό χαρακτηριστικό των πραγμάτων είναι η κίνηση.
Προσδίδουμε σημασία στις σκέψεις μας απλώς και μόνο επειδή είναι δικές μας∙ θεωρούμε εαυτούς όχι, όπως έλεγε εκείνος ο Έλληνας*, «μέτρον πάντων», αλλά κανόνα ή μονάδα μέτρησης των πάντων∙ κι έτσι δημιουργήσαμε ανάμεσά μας όχι απλώς μια ερμηνεία, αλλά μια κριτική του σύμπαντος (ενώ, εφόσον δεν το γνωρίζουμε, δεν είμαστε ικανοί να το κρίνουμε)∙ και βλέπουμε τα πιο αδύναμα και πιο διαταραγμένα πνεύματα ανάμεσά μας να ανάγουν αυτή την κριτική σε ερμηνεία που επιβάλλεται σαν παραίσθηση, και όχι μέσω συλλογισμού, αλλά δια μιας απλούστατης επαγωγής. Πρόκειται για μια καθαρή περίπτωση παραίσθησης, δηλαδή για μια ψευδαίσθηση που γεννήθηκε από την εσφαλμένη κατανόηση ενός γεγονότος.

*(ενν. Πρωταγόρας ο Αβδηρίτης)
Fernando Pessoa, από Η αγωγή του στωικού, μετ. Βασίλης Πουλάκος, εκδ. Ροές

...the street of sorrow

Μου χάρισες ένα χρυσόψαρο που μέτραγε ως τα χίλια...  *!

ΙΔΙΑΙΤΕΡΗ ερμηνεία από την Diana Krall !

Η επανάσταση του συναισθήματος

painting by Kris Knight

Ποτέ δεν κατάφερα να πιστέψω ότι θα μπορούσε κανείς, είτε εγώ ο ίδιος είτε οποιοσδήποτε άλλος, να έχει τη βεβαιότητα ότι θα φέρει κάποια ανακούφιση, πραγματική ή βαθιά, στις δυστυχίες του ανθρώπου, κι ακόμη λιγότερο να τις γιατρέψει! Ούτε κατάφερα, όμως, να πάψω να το σκέφτομαι∙ η παραμικρή ανθρώπινη αγωνία- ή και μόνο το να τη φανταστώ- πάντα μου δημιουργούσε άγχος, κι ακόμη με αναστάτωνε, μου απαγόρευε να συγκεντρωθώ και ν’ αφιερωθώ στο «εγώ» μου. Η πεποίθηση ότι κάθε θεραπευτική της ψυχής είναι εντελώς ανώφελη θα έπρεπε, αντίθετα, να με υψώσει μέχρι τις κορυφές της αδιαφορίας, όπου οι γήινες ανησυχίες θα κρύβονταν πίσω από το νεφελώδες πέπλο αυτής της πεποίθησης. Παρ’ όλα αυτά, όσο δυνατή και να είναι η σκέψη, είναι εντελώς ανίσχυρη απέναντι στην επανάσταση του συναισθήματος. Είναι αδύνατον να μην αισθανόμαστε, όπως είναι αδύνατον να μην περπατάμε.

Fernando Pessoa, από Η αγωγή του στωικού, μετ. Βασίλης Πουλάκος, εκδ. Ροές

Jun Miyake, Lilies of the valley

Τρεις αιώνες, 15 χρόνια και 7 δευτερόλεπτα...

"Rough winds do shake the darling buds of May"

...as night

Η θεωρία του λόρδου Χένρυ

Edgar Degas, Waiting (1882)

 - Αχ, Λόρδε Χένρυ, να μπορούσατε να μου πείτε πώς θα γίνω πάλι νέα!

Ο Λόρδος Χένρυ συλλογίστηκε για λίγο. «Μπορείτε να θυμηθείτε κανένα μεγάλο λάθος που κάνατε στα νιάτα σας, δούκισσα;» ρώτησε κοιτώντας την από την άλλη άκρη του τραπεζιού.

- Πολλά, φοβούμαι, όχι ένα! αναφώνησε η δούκισσα.

- Διαπράξτε τα λοιπόν από την αρχή, είπε αυτός με σοβαρό ύφος. Για να ξαναβρει κανείς τη νιότη του αρκεί να επαναλάβει τις τρέλες του.

- Υπέροχη θεωρία! αναφώνησε η δούκισσα. Πρέπει να την εφαρμόσω στην πράξη.

- Επικίνδυνη θεωρία! ακούστηκε από τα σφιγμένα χείλη του Σερ Τόμας. Η Λαίδη Αγκάθα κουνούσε το κεφάλι της, αλλά διασκέδαζε παρά τη θέλησή της. Ο κος Έρσκιν παρακολουθούσε.

- Βέβαια, συνέχισε ο Λόρδος Χένρυ· αυτό είναι ένα από τα μεγάλα μυστικά της ζωής. Οι περισσότεροι άνθρωποι σήμερα πεθαίνουν από μια μορφή έρποντος κοινού νου. Όταν είναι πια αργά, ανακαλύπτουν ότι το μόνο πράγμα που δε μετανιώνει ποτέ κανείς είναι τα σφάλματά του.

Oscar Wilde, Το πορτραίτο του Ντόριαν Γκραίυ, μετ.Δ.Γ. Κίκιζας, εκδ. Σμίλη

Minor Swing

At the same time

Here comes the time

For my heart to heal the past

From now and then

There will be the good and the best

Oh when your eyes and mine

Can see the same...

at the same time...

Ιονέσκο, "Η φαλακρή τραγουδίστρια"

Diego Rivera, Two women

"Η φαλακρή τραγουδίστρια", Ευγένιος Ιονέσκο (Μονόπρακτη Κωμωδία - Γαλλία 1948)
Σκηνή 5η
Μαίρη (μόνη, απευθυνόμενη στο κοινό):

Η Ελίζαμπεθ κι ο Ντόναλντ πλέουν τώρα σε πελάγη ευτυχίας, άρα δεν ακούνε και άρα μπορώ να σας αποκαλύψω ένα μυστικό.

Η Ελίζαμπεθ δεν είναι η Ελίζαμπεθ και ο Ντόναλντ δεν είναι ο Ντόναλντ. Και θα σας το αποδείξω αμέσως τώρα. Η κόρη του Ντόναλντ δεν είναι αυτή που είναι κόρη της Ελίζαμπεθ. Βεβαίως, η κόρη του Ντόναλντ έχει το ένα ματάκι κόκκινο και το άλλο άσπρο, όπως και η κόρη της Ελίζαμπεθ. Όμως η κόρη του Ντόναλντ έχει το αριστερό ματάκι κόκκινο και το δεξί ματάκι άσπρο, ενώ η κόρη της Ελίζαμπεθ έχει το αριστερό ματάκι άσπρο και το δεξί κόκκινο. Άρα, όλη η επιχειρηματολογία του Ντόναλντ καταρρέει, αφού υπάρχει αυτή η διαφορά. Άρα, παρά τις καταπληκτικές συμπτώσεις, ο Ντόναλντ και η Ελίζαμπεθ δεν είναι γονείς του ίδιου παιδιού. Άρα δεν είναι ο Ντόναλντ και η Ελίζαμπεθ. Ας πιστεύει αυτός όσο θέλει πως είναι ο Ντόναλντ και ας πιστεύει αυτή όσο θέλει πως είναι η Ελίζαμπεθ. Ας πιστεύει αυτός όσο θέλει πως έχει δίπλα του την Ελίζαμπεθ και ας πιστεύει αυτή όσο θέλει πως έχει δίπλα της τον Ντόναλντ. Απατώνται και οι δυο. Άρα τίθεται το ερώτημα ποιος είναι στην πραγματικότητα ο Ντόναλντ και ποια είναι στ' αλήθεια η Ελίζαμπεθ. Επίσης, τίθεται το ερώτημα ποιος έχει συμφέρον να συνεχίζεται αυτή η παρεξήγηση. Δεν μπορώ ν' απαντήσω. Και η συμβουλή μου είναι ν' αφήνουμε τα πράγματα όπως φαίνονται πως είναι.

(προχωράει να βγει, ξαναγυρίζει)

Ξέχασα να σας πω. Το πραγματικό μου όνομα είναι Σέρλοκ Χολμς.

(βγαίνει) - τέλος Σκηνής 5ης

Απόσπασμα από το περίφημο θεατρικό έργο του συγγραφέα Ευγένιου Ιονέσκο Η φαλακρή τραγουδίστρια, πρωτοποριακό έργο της εποχής του που καθιέρωσε το «θέατρο του παραλόγου». Ο ίδιος ο Ιονέσκο το χαρακτήρισε σαν "Αντιθέατρο". «Οι χαρακτήρες του είναι θύματα της ίδιας τους της γλώσσας, αιχμάλωτοι της καθημερινότητας, δύτες σε μια θάλασσα της μοναξιάς, των επιφανειακών σχέσεων και των ανιαρών συνανθρώπων.». Ανέβηκε στην σκηνή για πρώτη φορά στις 11 Μαΐου 1950 στο Théâtre des Noctambules στο Παρίσι.

The Tiger Lillies, Beat me

Rembrandt

Rembrandt's mother as the profetess Hannah, 1631

O Ρέμπραντ απεικονίζει τη μητέρα του να διαβάζει, ντυμένη με την ίδια ενδυμασία με αυτήν που απεικονίστηκε στο παρελθόν η Άννα (μητέρα του προφήτη Σαμουήλ). Φως έρχεται πίσω από την ηλικιωμένη γυναίκα. Το πρόσωπό της παραμένει στη σκιά. Η έντονη λάμψη φωτίζει το βιβλίο και το χέρι της. Στο μεγάλο βιβλίο διακρίνονται οι εβραϊκοί χαρακτήρες. Δείχνει απόλυτα απορροφημένη (μελέτη, περισυλλογή), καθώς τα μάτια της ακολουθούν τις άκρες των δακτύλων της κατά μήκος των γραμμών (φυσικότητα, κίνηση).

Το Δεκέμβριο του 1928 αγοράστηκε από το Rijksmuseum, (Kρατικό Mουσείο, Άμστερνταμ)

"Ave Maria" ` by Giulio Caccini

Jurisprudence

Gustav Klimt, Jurisprudence, 1899–1907

Αναπαράσταση από οροφογραφία στη Μεγάλη αίθουσα του Πανεπιστημίου της Βιέννης. 

Καταστράφηκε από πυρκαγιά το 1945.

Απεικονίζεται η τιμωρία ενός κατάδικου ο οποίος βρίσκεται σε θανάσιμο εναγκαλισμό με ένα χταπόδι. Περιβάλλεται από την Αλήθεια, τη Δικαιοσύνη και το Νόμο.

«Ο καλός ονειροπόλος δεν ξυπνά»

Τι θλίψη να ξυπνάει κανείς..., ψιθύρισε το ταπεινό λουλουδάκι που απερίσκεπτα είχε ξεμυτίσει μέσα στην παγωνιά για να θαυμάσει το ...χειμώνα :*! Έτσι είπε και, γέρνοντας λυπημένα το κεφαλάκι του, ξεψύχησε μέσα στο κρύο και αδιάφορο σύμπαν...  

Petite Fleur 

«...Ωστόσο ως μουσική δεν πρέπει να νοείται μόνον η μουσική που παίζεται, αλλά κι εκείνη που δεν θα παιχθεί ποτέ. Ούτε και ως σεληνόφως πρέπει να νοείται αυτό που προέρχεται από τη σελήνη και κάνει τα δέντρα να φαίνονται μεγαλύτερα. Υπάρχει κι άλλο σεληνόφως, που δεν το εξουδετερώνει ούτε και ο ίδιος ο ήλιος, και σκοτεινιάζει καταμεσήμερο αυτό που τα πράγματα παριστάνουν ότι είναι. Μόνο τα όνειρα είναι πάντοτε αυτό που είναι. Είναι εκείνο το μέρος του εαυτού μας όπου γεννηθήκαμε και όπου είμαστε πάντοτε εμείς, ο εαυτός μας».

 «Αλλά, αν ο κόσμος είναι δράση, πώς γίνεται και το όνειρο αποτελεί μέρος του κόσμου;»

«Είναι γιατί το όνειρο, καλή μου κυρία, είναι δράση που έγινε ιδέα, και γι' αυτόν το λόγο διατηρεί τη δύναμη του κόσμου απορρίπτοντας την ύλη, δηλαδή το να υπάρχει κανείς μέσα στο χώρο. Μήπως δεν είναι αλήθεια ότι μέσα στο όνειρο είμαστε ελεύθεροι;»

«Ναι, και τι θλίψη να ξυπνάει κανείς...»

«Ο καλός ονειροπόλος δεν ξυπνά. Δεν ξύπνησα ποτέ. Ο ίδιος ο Θεός πιστεύω πως κοιμάται διαρκώς. Μου το είπε κάποτε...».
Fernando Pessoa, Η ώρα του διαβόλου, μτφ. Μ. Παπαδήμα, εκδ. Νεφέλη

"Το αόρατο δεν μπορεί να κρυφτεί από το βλέμμα μας" *

"...Γλιστράς στις αρχαίες πέτρες,

στη σιωπή τους,

Ανασαίνεις το γκρίζο τους,

το χρόνο που τρέχει,

Και με την αγκαλιά σου γεμάτη ουρανό,

χαμογελάς.

Φιλώ ευλαβικά τον ίσκιο σου.

Μόνο αυτό μου απέμεινε…"
(απόσπασμα)
c.g. 25/1/2014

Bach, BWV 1031 !

* Ρενέ Μαγκρίτ

Προνομιακή στιγμή

" Η έμπνευση είναι μια προνομιακή στιγμή, όπου ανήκουμε πραγματικά στον κόσμο, είμαστε ενωμένοι μαζί του. Δεν είναι η απλή παράθεση οποιωνδήποτε αντικειμένων και με οποιονδήποτε τρόπο."

(από επιστολή του Μαγκρίτ στον Πιέρ Ντεμάρν)

" Το όνειρο είναι μια υπο-πραγματικότητα· θέλω να πω ότι δεν έχει τίποτε το ποιητικό. Η ποίηση (η τέχνη) δίνει στην "πραγματικότητα", που είναι ανεπαρκής, ένα συναρπαστικό νόημα, είναι μια υπερπραγματικότητα. Ανταποκρίνεται στο αίσθημα του μυστηρίου του σύμπαντος."

(από επιστολή του Μαγκρίτ στον Βόλκερ Κάμεν)

Handel, Passacaglia (Keyboard Suite VII)

Ανθρώπινο πολύ ανθρώπινο

Picasso,The Old Guitarist

«Σκέψου λίγο μόνος σου πόσο διαφορετικά είναι τα αισθήματα, πόσο διιστάμενες οι γνώμες, ακόμη και ανάμεσα στους στενότερους γνωστούς. Πόσο διαφορετική θέση ή ένταση έχουν ακόμη και ίδιες γνώμες στα κεφάλια των φίλων σου και στο δικό σου· πόσες εκατοντάδες φορές παρουσιάζεται αφορμή για παρεξήγηση, για εχθρικό αποχωρισμό από τον άλλο. Μετά από όλα αυτά, θα πεις στον εαυτό σου: πόσο ανασφαλές είναι το έδαφος πάνω στο οποίο πατούν όλες οι συμμαχίες μας και  οι φιλίες μας, πόσο κοντά είναι οι παγωμένες νεροποντές ή ο κακός καιρός, πόσο μοναχικός είναι κάθε άνθρωπος! Αν το καταλάβει κανείς αυτό, κι επίσης ότι όλες οι γνώμες των  συνανθρώπων του, με τα είδη τους και τις εντάσεις τους, είναι εξίσου αναγκαίες και ανεύθυνες σαν τις πράξεις τους· αν μάθει κανείς να βλέπει αυτή την εσωτερική αναγκαιότητα των γνωμών, που οφείλεται στην αξιεδιάλυτη συνύφανση του χαρακτήρα, της απασχόλησης, του ταλέντου και του περίγυρου – τότε θα ξεφορτωθεί ίσως την πικρία και τη δριμύτητα του αισθήματος, με την οποία φώναζε εκείνος ο σοφός: «Φίλοι, δεν υπάρχουν φίλοι!»* . Θα παραδεχθεί μάλλον: ναι, υπάρχουν φίλοι, αλλά έχουν οδηγηθεί προς τα εσένα  από την πλάνη, την εξαπάτηση· και πρέπει να έχουν μάθει να μένουν σιωπηλοί, προκειμένου να παραμένουν φίλοι σου·»

Friedrich Nietzsche, Ανθρώπινο πολύ ανθρώπινο 2,μτφ. Ζήσης Σαρίκας, εκδοτική Θεσσσαλονίκης
*αποδίδεται στον Αριστοτέλη

"...for other none" *!

Pur ti riveggio ancor

più bella a mio favor,

e meno altera;

chi mai credea così,

che si placasse

un dì così Clori severa.

Pur ti riveggio...

 Άρια από τη μουσική σύνθεση του Giovanni Bononcini La nemica d'Amore fatta amante 

"The serenata «La Nemica d'Amore fatta Amante» (The enemy of love being falling in love) contributed to Bononcini's international reputation (he was 23). He later became Handel's rival in London.The interest of this serenata stands in the beauty of the arias, the very fresh spirit of the libretto - Clori (nymph) is told by the Satyr Fileno to despise love whereas she discovers with Tirsi the shepherd, the happiness of love, provoking Fileno's jealousy...- and rich orchestral accompaniement."

(πηγή: http://store.harmoniamundi.com/)

O lente, lente currite, noctis equi!

Magritte, The double secret,1927

"Μείνετε ασάλευτες, αεικίνητες σφαίρες τ' ουρανού,

Για να σταματήσει ο χρόνος και μεσάνυχτα ποτέ να μη φανούν

Όμορφο στης φύσης μάτι, ανάτειλε, ανάτειλε ξανά και κάνε

Τη μέρα αβασίλευτη για πάντα ή κάνε η ώρα ετούτη να κρατήσει

Ένα χρόνο, ένα μήνα, μια βδομάδα, μια μόνο μέρα,

Ώστε ο Φάουστους να μετανοήσει και να σώσει την ψυχή του.

Καλπάστε αργά, καλπάστε αργά, ω άλογα της νύχτας!

Τ' αστέρια κινούνται ακόμη, ο χρόνος τρέχει, το ρολόι θα χτυπήσει,

Θα' ρθει ο διάβολος, κι ο Φάουστους θα καταδικαστεί 

[...............................................................]

Ψυχή μου, μεταμορφώσου σε μικρές σταγόνες νερού,

Και πέσε στον ωκεανό για να μην σε βρουν ποτέ."

Stand still, you ever-moving spheres of heaven,

That time may cease, and midnight never come;

Fair Nature's eye, rise, rise again, and make

Perpetual day; or let this hour be but

A year, a month, a week, a natural day,

That Faustus may repent and save his soul!

O lente, lente currite, noctis equi!

The stars move still, time runs, the clock will strike,

The devil will come, and Faustus must be damn'd.

[...............................................................]

O soul, be chang'd into little water-drops,

And fall into the ocean, ne'er be found!

(5η πράξη, Σκηνή 2η)

Christopher Marlowe, Doctor Faustus * (βλ. σημ.)

Silvious Leopold Weiss, Fantasie

Ο Christopher Marlowe (1564 - 1593), Άγγλος θεατρικός συγγραφέας, ποιητής, ηθοποιός και μεταφραστής, ήταν ο σπουδαιότερος πρόδρομος του Σαίξπηρ στην αγγλική δραματουργία. Είχε πολύπλευρη μόρφωση, διέθετε αστείρευτη φαντασία, ανυπότακτο πνεύμα, έντονη αίσθηση ενός ηθικού συστήματος αξιών, ωστόσο πλήρως αποστασιοποιημένου από τη θρησκευτικότητα. Ο Τόμας Στερνς Έλιοτ αποκάλεσε τον Μάρλοου ως "τον πιο βαθυστόχαστο, τον πιο βλάσφημο από τους συγχρόνους του" και "το πιο φιλοσοφημένο, αν και ανώριμο, πνεύμα από τους ελισαβετιανούς δραματικούς συγγραφείς". Ένα από τα σημαντικά επιτεύγματα του Μάρλοου ήταν ότι καθιέρωσε τον ανομοιοκατάληκτο στίχο στη δραματική ποίηση.

Ο Δόκτωρ Φάουστους (The Tragical History of D. Faustus,1604) εντάσσεται στην παράδοση του ηθικοπλαστικού θεάτρου της βρετανικής σκηνής. Είναι ένα έργο με ηθικά προστάγματα όπου ο πειρασμός, η πτώση και η καταδίκη σε αιώνια κόλαση καταδεικνύουν τη σκοτεινή πλευρά της ανθρώπινης διάνοιας και ψυχής.

"Να αυτοκτονήσω ή να κάνω καφέ;"

"Ακόμα κι αυτή, η δική μου καρδιά θα μου μείνει άγνωστη για πάντα. Ανάμεσα στη βεβαιότητα που έχω για την ύπαρξή μου και στο νόημα που προσπαθώ να δώσω σ’ αυτή τη βεβαιότητα, υπάρχει ένα κενό που δε θα γεμίσει ποτέ. Ο εαυτός μου θα μου μείνει για πάντα ξένος. Στην ψυχολογία και στη λογική υπάρχουν αλήθειες αλλά λείπει η αλήθεια. Το Σωκρατικό “γνώθι σ’ αυτόν” αξίζει τόσο όσο το “έσο ενάρετος” της εξομολόγησης. Σ” αυτά βλέπουμε πως υπάρχει νοσταλγία και άγνοια."
απόσπ. “Ο μύθος του Σίσυφου-δοκίμιο πάνω στο παράλογο” (Albert Camus)

Axel Törneman, (self-portrait with pipe), 1916

«Εγώ έμοιαζα να έχω τα χέρια μου άδεια, αλλά ήμουν σίγουρος για μένα, σίγουρος για όλα, πιο σίγουρος απ’ ότι αυτός, σίγουρος για τη ζωή μου και για το θάνατο που θα ερχόταν. Ναι, δεν είχα παρά μόνο αυτό, αλλά τουλάχιστον κρατούσα αυτή την αλήθεια, όσο με κρατούσε και κείνη. Είχα δίκιο, έχω ακόμα δίκιο, θα έχω πάντα δίκιο. Έζησα με κάποιον τρόπο και θα μπορούσα να έχω ζήσει με κάποιον άλλον. Είχα κάνει αυτό και δεν είχα κάνει εκείνο. Δεν είχα κάνει εκείνο τότε που έκανα αυτό. Και μετά; Ήταν σαν να περίμενα όλον αυτόν τον καιρό αυτή τη στιγμή κι αυτή την αυγούλα που θα δικαιωθώ. Τίποτα, τίποτα δεν είχε σημασία και ήξερα καλά το γιατί. Κι αυτός επίσης το ήξερε. Απ’ το βάθος του μέλλοντός μου, σε όλη αυτή την παράλογη ζωή που πέρασα, μια σκοτεινή πνοή στο πέρασμά της εκμηδένιζε όλα όσα μου πρότειναν τότε που ζούσα σε χρόνια όχι πιο πραγματικά.»

Albert Camus, Ο ξένος, μτφ. Βαγγέλης Φούφουλας, εκδ. Υπόγειο, αποσπάσματα, σελ. 118      περισσότερα

Από την κόλαση του Milton... στον παράδεισο του Dante

Απ’ όταν πρωτοείδα τη θωριά της στη ζήση ετούτη,

ως τώρα που την είδα, δεν είχε το τραγούδι μου στερέψει-

Μα πρέπει τώρα οι στίχοι μου να πάψουν ν’ ακολουθούν την καλλονή της,

όπως  στο απόγειό του ως φτάσει ο καλλιτέχνης.

Τέτοια ομορφιά να τη σαλπίσει αφήνω

 μια πιο καλή τρομπέτα απ’ τη δική μου,

αφού τελειώνει πια το δύσκολο έργο.

Και με φωνή ταγού και βιάση εκείνη, ξαναρχινά:

 "Απ’ το πιο μεγάλο σώμα στον ουρανό ανεβήκαμε,

που είναι φως νοητό κι αγνό, γεμάτο αγάπη,

αγάπη αληθινή, χαρά γεμάτη,

χαρά που ξεπερνάει κάθε αναγάλλια.

τη στρατιά θα δεις του Παραδείσου,

τη μία και την άλλη εδώ, με όψη που θα έχει μια, στην ύστερη την κρίση".

Dante Alighieri, Divina Commedia, (Παράδεισος, άσμα XXX)

μετάφραση: Γιωργής Κότσιρας

Ζαχαρόπουλος Σ. Ι., 1986

Villa Lobos - Bachiana nº 5 

"Tarde uma nuvem rósea lenta e transparente

Sobre o espaço, sonhadora e bela!"

Ο Heitor Villa-Lobos θεωρείται σύμφωνα με πολλούς ως ο σημαντικότερος συνθέτης που ανέδειξε η Λατινική Αμερική. Οι εννέα σουίτες του Bachianas brasileiras γράφτηκαν μεταξύ 1930 και 1945 και, όπως έχουν επισημάνει οι ειδικοί, παντρεύουν τα μουσικά ιδιώματα του Μπαχ με τους παραδοσιακούς σκοπούς της Βραζιλίας.

...In utter darkness

"...No light; but rather darkness visible   

Served only to discover sights of woe,

Regions of sorrow, doleful shades, where peace

And rest can never dwell, hope never comes

That comes to all, but torture without end

Still urges, and a fiery deluge, fed

With ever-burning sulphur unconsumed..."

John Milton, Paradise Lost ,book 1, (v. 63-69)

"Eternity, whose end no eye can reach..."  (John Milton, Paradise Lost ,book 12, v. 556 )

Lascia ch'io pianga

Mia cruda sorte,

E che sospiri

La libertà.

Il duolo infranga

Queste ritorte,

De' miei martiri

Sol per pietà.

Απόδοση στα Αγγλικά

Let me weep

My cruel fate,

And that I

should have freedom.

The duel infringes

within these twisted places,

in my sufferings

I pray for mercy.

Η τέχνη να... "βλέπεις"

Magritte, The muscles of the sky, 1927

Σου χαρίζω ένα κομμάτι ουρανού, ποίημα να γίνει, ζωγραφιά ή εικόνα ζωντανή στα μαγικά σου χέρια...

"Το πάτωμα φωτισμένο από το φεγγάρι, που ξέρουμε ότι βρίσκεται πίσω μας, δεν περιβάλλεται από τοίχους. Κρύβει μαζί με κάποια μακρινά δέντρα, ένα κομμάτι του ουρανού. Ταυτόχρονα ένα κομμάτι του πατώματος κρύβεται από τα πόδια του ουρανού, που πατάνε πάνω του, και που δεν αφήνουν περιθώρια για άχρηστες σκέψεις."

René Magritte, Le Fait accompli, No 6, 1968

smile !!!

Smile though your heart is aching

Smile even though it's breaking

When there are clouds in the sky, you'll get by

If you smile through your fear and sorrow

Smile and maybe tomorrow

You'll see the sun come shining through for you...

Because...

Langston Hughes, "A Dream Deferred"
  

What happens to a dream deferred?

Does it dry up

like a raisin in the sun?

Or fester like a sore--

And then run?

Does it stink like rotten meat?

Or crust and sugar over--

like a syrupy sweet?

Maybe it just sags

like a heavy load.

Or does it explode?

*Ο Λάνγκστον Χιουζ (1902 – 1967) ήταν αφροαμερικάνος ποιητής, μυθιστοριογράφος, θεατρικός συγγραφέας και αρθρογράφος, από τις πλέον αντιπροσωπευτικές φυσιογνωμίες της φυλής του. Τα έργα του αντανακλούν τα αισθήματά του για το λαό του με τις χαρές και τις λύπες του, τη φτώχεια του και τις ελπίδες του. Είναι διάχυτη σε αυτά η λαχτάρα για ισότητα και αδελφοσύνη.

Σύννεφα

Πόσο σε νιώθω, αγαπημένε μου Φερνάντο! Σήμερα δε σε βρίσκω διόλου σκοτεινό και υπερβολικό. Δε θλίβομαι αόριστα, ούτε πλήττω, μα αισθάνομαι κι εγώ έναν πόνο βαθύ και μεγάλο. Μοιάζει σαν πέτρα βαριά στα σωθικά μου και με κάνει να επιθυμώ να σταματήσει η καρδιά μου. Πονάει να ζεις. Όσο κι αν έψαξα στις σελίδες σου δε βρήκα κάτι πιο οδυνηρό από αυτό τον πόνο.

Έτσι, συμβιβάστηκα με τα «σύννεφά» σου… (Τα αγάπησα πολύ· κι ας είναι περαστικά, μοναχικά και απροσδιόριστα.)

«Σύννεφα… Ρωτώ τον εαυτό μου και δεν τον γνωρίζω. […] Ό,τι δεν έχασα από τη ζωή ερμηνεύοντας συγκεχυμένα ανύπαρκτα πράγματα, το χαράμισα σκαρώνοντας στίχους σε πρόζα, που περιγράφουν αισθήσεις αδύνατο να μεταδοθούν, χάρη στις οποίες κάνω δικό μου το κρυμμένο σύμπαν.[...] Βαρέθηκα τα πάντα, τα πάντα των πάντων. Σύννεφα… αυτά είναι το παν, αυτά που διαμελίζουν τα ύψη, τα μόνα αληθινά πράγματα σήμερα ανάμεσα στη γη του τίποτα και τον ουρανό, που δεν υπάρχει· ομίχλη που συμπυκνώνεται σε απειλές δίχως χρώμα· βρόμικες μπάλες μπαμπάκι από ένα νοσοκομείο χωρίς τοίχους. Σύννεφα… Είναι σαν και μένα, ένα σκόρπιο πέρασμα ανάμεσα σ’ ουρανό και γη, εξαρτώμενα από τη θέληση μιας αόρατης ορμής, με ή χωρίς κεραυνούς, στολισμένα στα λευκά ή μαύρα και σκοτεινιασμένα, φανταστικές εικόνες της απόστασης και της περιπλάνησης, μακριά από το θόρυβο της γης, δίχως όμως τη σιωπή του ουρανού. Σύννεφα … Εξακολουθούν να περνούν, περνούν συνέχεια, και θα περνούν για πάντα, τυλίγοντας και ξετυλίγοντας τα ωχρά τους κουβάρια, απλώνοντας συγκεχυμένα τον ψεύτικο ανάκατο ουρανό τους.»* 

*Fernando Pessoa, Το βιβλίο της ανησυχίας

"Πέρα απ᾽ αυτά, τίποτα δεν γεννιέται ούτε πεθαίνει."

P. A. Renoir, Claude Monet Aka The Reader 

"Μα έλα, άκου τα λόγια μου, γιατί η μάθηση αυξάνει τη σοφία.

Όπως είπα και πριν, δηλώνοντας των λόγων μου τα όρια,

διπλή θα πω ιστορία: κάποτε απ᾽ τα πολλά βγήκε

το ένα και μ᾽ άλλη φορά απ᾽ το ένα τα πολλά,

η φωτιά και το νερό κι η γη και του αγέρα το θεόρατο ύψος,

και, χωριστά απ᾽ αυτά, η ολέθρια Φιλονικία, ίδια απ᾽ όπου κι αν τη δεις,

κι ανάμεσά τους η Αγάπη, ίση στο μήκος και στο πλάτος.

Αυτήν να την κοιτάξεις με το νου σου, μη στέκεσαι με θαμπωμένα μάτια.

Αυτή ᾽ναι που τη θεωρούνε έμφυτη ως και στα μέλη των θνητών,

χάρη σ᾽ αυτή κάνουνε σκέψεις φιλικές κι έργα αρμονικά,

Χαρά λέγοντάς τη με τ᾽ όνομα και Αφροδίτη.

Αυτήν ποτέ δεν τη βλέπουν οι θνητοί, όταν γυρίζει

ανάμεσά τους. Εσύ όμως άκουσε τις ντόμπρες μου κουβέντες.

 Όλ᾽ αυτά είναι ίσα και συνομήλικα,

μα το καθένα έχει δικά του προνόμια και χαρακτήρα,

κι άρχουν διαδοχικά, σαν έρχεται το πλήρωμα του χρόνου.

Πέρα απ᾽ αυτά, τίποτα δεν γεννιέται ούτε πεθαίνει."

Εμπεδοκλής, Περί φύσεως (μτφ. Δ. Κούρτοβικ)

"A la mystérieuse"

Amedeo Modigliani, The cellist

J'ai tant rêvé de toi que mes bras habitués

En étreignant ton ombre

À se croiser sur ma poitrine ne se plieraient pas

Au contour de ton corps, peut-être.

Et que, devant l'apparence réelle

de ce qui me hante

Et me gouverne depuis des jours et des années,

Je deviendrais une ombre sans doute.

(απόσπασμα από το ποίημα  "A la mystérieuse" του Robert Desnos) *

Σε ονειρεύτηκα τόσο που τα χέρια μου συνήθισαν

σφιχταγκαλιάζοντας τη σκιά σου

να σταυρώνονται πάνω στο στήθος μου και δεν θα διπλώνονταν

γύρω από το περίγραμμα του σώματός σου, μάλλον.

Και που μπροστά στην πραγματική εμφάνιση

αυτού που μου στοιχειώνει τα σωθικά

και με κυβερνά μέρες και χρόνια
θα γινόμουνα ίσκιος κι εγώ πιθανόν.

*Robert Desnos: Γάλλος υπερρεαλιστής ποιητής. Γεννήθηκε στο Παρίσι το 1900 και πέθανε το 1945 σε στρατόπεδο συγκέντρωσης στην Τσεχοσλοβακία. 

Έργα: La Liberté ou l'amour (1927), Corps et Biens (1930), État de veille (1943), Contrée (1944), Félix Labisse (1945), Choix de poems, επιλογή ποιημάτων, (1945). Έγραψε ακόμα τη νουβέλα Le Vin est tiré  (1943)  και το σουρεαλιστικό δράμα  La Place de L'étoile (1945).

"Lascia Ch'io Pianga": άρια από την όπερα Rinaldo του Handel

"...και τις παντοδύναμες παιδικές ευπιστίες…"

"Αγαπά κανένας επειδή το θέλει, επειδή αυτό του δίνει χαρά, επειδή ξέρει ότι η ωρίμανση και η ανακάλυψη του εαυτού του εξαρτάται από αυτό. Ξέρει ότι η μοναδική σιγουριά που έχει βρίσκεται μέσα στον εαυτό του. Αν εμπιστεύεται τον εαυτό του και πιστεύει σ' αυτόν, θα εμπιστεύεται και θα πιστεύει και στους άλλους. Θα είναι πρόθυμος ν' αποδεχτεί το καθετί που είναι ικανοί να του δώσουν, αλλά θα μπορεί και να είναι σίγουρος και να μην εξαρτιέται από τίποτα άλλο έξω από τον ίδιο τον εαυτό του."

Λεό Μπουσκάλια

Jose Carreras - "En Aranjuez con tu Amor"