Εμφάνιση αναρτήσεων με ετικέτα Mozart. Εμφάνιση όλων των αναρτήσεων
Εμφάνιση αναρτήσεων με ετικέτα Mozart. Εμφάνιση όλων των αναρτήσεων

Δευτέρα 28 Ιουλίου 2014

Ψυχή και περιέργεια

"Δε νομίζεις ότι το κουράγιο και η περιέργεια μοιάζουν μεταξύ τους;" είπε η Μαγιού Κασαχάρα. ''Όπου υπάρχει ψυχή υπάρχει και περιέργεια κι όπου υπάρχει περιέργεια υπάρχει και ψυχή. Δεν έχω δίκιο;"
''Χμ, μπορεί να έχουν κάποια ομοιότητα'' είπα.''Μπορεί να έχεις δίκιο, σε ορισμένα πράγματα μπορεί να συμπίπτουν.''
''Όπως όταν μπαίνεις απρόσκλητος στις ξένες αυλές, ας πούμε.''
''Ναι, κάπως έτσι'' είπα βάζοντας άλλη μια καραμέλα λεμόνι στη γλώσσα μου.''Όταν μπαίνεις κρυφά στην αυλή κάποιου, αυτό σημαίνει πως η περιέργεια και η ψυχή συνεργάζονται. Η περιέργεια μπορεί να βγάλει την ψυχή από την κρυψώνα της μερικές φορές, μπορεί ακόμα και να την ενεργοποιήσει. Όμως η περιέργεια συνήθως εξανεμίζεται. Αυτό που κρατάει είναι η ψυχή. Η περιέργεια είναι σαν ένα περιστασιακό φιλαράκι που δεν εμπιστεύεσαι. Σε ερεθίζει λίγο στην αρχή και μετά σε αφήνει να τα βγάλεις πέρα μόνος σου  - με όση ψυχή σου απομένει.''

Haruki Murakami, (The Wind-Up Bird Chronicle) Το Κουρδιστό Πουλί, εκδ. Ωκεανίδα


Κυριακή 20 Απριλίου 2014

"Ένα τετράγωνο των εννέα ακέραιων αριθμών με το πέντε στο κέντρο του..."

"Στο τετράγωνο παράθυρο ενός άσπρου τοίχου βρίσκεται ο καθαρός, γυμνός ουρανός. Στο κέντρο του ουρανού ο ήλιος."
Benedicte Gele, "Regard XIV"

"Η δυστυχία υπάρχει" είπε ο Σεβέκ απλώνοντας τα χέρια του. "Είναι πραγματική. Μπορώ να την ονομάζω παρεξήγηση, αλλά δεν μπορώ να ισχυριστώ ότι δεν υπάρχει ή ότι κάποτε θα πάψει να υπάρχει. Η δυστυχία είναι η ανθρώπινη συνθήκη. Όταν έρχεται το ξέρεις· αναγνωρίζεις την αλήθεια της. Φυσικά είναι σωστό να φροντίζουμε τους αρρώστους, να καταπολεμάμε την πείνα και την αδικία, όπως κάνει ο κοινωνικός οργανισμός. Αλλά καμιά κοινωνία δεν μπορεί να αλλάξει τη φύση της ύπαρξης. Δεν μπορούμε να εμποδίσουμε την δυστυχία. Αυτόν ή εκείνον τον πόνο, ναι, αλλά όχι τον Πόνο. Μια κοινωνία μπορεί να καταργήσει μόνο την κοινωνική δυστυχία- την άχρηστη δυστυχία. Η υπόλοιπη εξακολουθεί να υπάρχει. Είναι η ρίζα, η πραγματικότητα. Όλοι από μας εδώ θα γνωρίσουμε τη  λύπη· αν ζήσουμε πενήντα χρόνια, θα είναι πενήντα χρόνια λύπης. Και στο τέλος θα πεθάνουμε. Με αυτή την συνθήκη γεννιόμαστε. Φοβάμαι τη ζωή! Υπάρχουν φορές που...που με πιάνει τρόμος. Η ευτυχία φαίνεται φευγαλέα. Κι ωστόσο, αναρωτιέμαι αν όλα αυτά είναι μια παρεξήγηση...αυτό το κυνήγι της ευτυχίας...αυτός ο φόβος του πόνου...Αν αντί να τον φοβάμαι και να τον αποφεύγω...αν μπορούσα να τον διασχίσω...να τον ξεπεράσω...Υπάρχει κάτι πέρα από τον πόνο. Αυτό που υποφέρει είναι το εγώ, αλλά υπάρχει ένα σημείο όπου το εγώ σταματάει. Δεν ξέρω πως να το πω. Αλλά νομίζω ότι η πραγματικότητα, η αλήθεια που αναγνωρίζω στη δυστυχία κι όχι στην άνεση και στην ευτυχία- ότι η πραγματικότητα του πόνου δεν είναι ο πόνος. Αν μπορέσεις να την ξεπεράσεις. Αν μπορέσεις να την αντέξεις μέχρι το τέλος.
"Πραγματικότητα της ζωής μας είναι η αγάπη, η αλληλεγγύη", είπε ένα ψηλό κορίτσι με γλυκά μάτια."Η αγάπη είναι η αληθινή συνθήκη της ανθρώπινης ζωής."

Ursula K. Le Guin, (The Dispossessed) Ο αναρχικός των δυο κόσμων, σελ.99, μτφ. Χρ. Γεωργίου, εκδ. Parsec, 1992

Love is the true condition of human life.”


Δευτέρα 23 Δεκεμβρίου 2013

"Cercato ho sempre solitaria vita"

Egon Schiele, Γονατιστή γυναίκα με κόκκινο φόρεμα, 1911
"[Σύμφωνα με όλα τούτα,] η κοινωνικότητα ενός ανθρώπου βρίσκεται περίπου σε αντίστροφη αναλογική σχέση προς την πνευματική του αξία· η δε απόφανση «ο τάδε είναι πολύ αντικοινωνικός» ισοδυναμεί σχεδόν με την «ο τάδε είναι άνθρωπος με μεγάλα χαρίσματα».
Στον διανοητικά προικισμένο άνθρωπο, η μοναχικότητα παρέχει ένα διττό όφελος: πρώτον το να είναι με τον εαυτό του και, δεύτερον, το να μην είναι με άλλους. Τούτο το τελευταίο θα το αξιολογήσει κανείς ιδιαίτερα αναλογιζόμενος πόσα βάσανα, πόσους καταναγκασμούς ακόμη και κινδύνους ενέχει κάθε συναναστροφή. Tout notre mal vient de ne pouvoir etre seuls, λέγει ο La Bruyere. Το να έχει κανείς καθ’ εαυτόν τόσα πολλά ώστε να μη χρειάζεται συναναστροφές συνιστά μεγάλη τύχη και μόνο για το γεγονός ότι όλα σχεδόν τα δεινά μας εκπηγάζουν από αυτές.
[……………………………………………………………………..........................…………………]
………….η αγάπη για τη μοναχικότητα δεν πρέπει να συνιστά πρωτογενή ροπή, αλλά μεταγενέστερο προϊόν της πείρας και του στοχασμού, τούτο δε σε συνάρτηση με την ανάπτυξη των πνευματικών του δυνάμεων, συνάμα όμως και με το προχώρημα της ηλικίας του: από συνολική άποψη, η κοινωνική ορμή του καθενός θα πρέπει να βρίσκεται σε αντίστροφη αναλογική σχέση προς την ηλικία του."
Arthur Schopenhauer, Αφορισμοί για την πρακτική σοφία της ζωής, μτφ. Δ.Υφαντής, εκδ. Ροές
Cercato ò sempre solitaria vita
(le rive il sanno, et le campagne e i boschi)
per fuggir questi ingegni sordi et loschi,
che la strada del cielo ànno smarrita;

et se mia voglia in ciò fusse compita,
fuor del dolce aere de’ paesi toschi
anchor m’avria tra’ suoi bei colli foschi
Sorga, ch’a pianger et cantar m’aita.

Ma mia fortuna, a me sempre nemica,
10mi risospigne al loco ov’io mi sdegno
veder nel fango il bel tesoro mio.

A la man ond’io scrivo è fatta amica
a questa volta, et non è forse indegno:
Amor sel vide, et sa ’l madonna et io.
Francesco Petrarca, sonetto 221

Κυριακή 15 Δεκεμβρίου 2013

Κόκκος άμμου

"If the doors of perception were cleansed every thing would appear to man as it is, infinite ....''
W. Blake
(Στο έργο αυτό ο W. Blake απεικονίζει έναν 
πανίσχυρο δημιουργό που συλλογίζεται 
τον κόσμο που έχει "σφυρηλατήσει".)
William Blake, προμετωπίδα στο The Song of Los

«To see a world in a grain of sand,
And a heaven in a wild flower,
Hold infinity in the palm of your hand,
And eternity in an hour.»

 William Blake, Songs of Innocence and Experience (απόσπ.)

«Για να δεις τον κόσμο σ’ ένα κόκκο άμμου
Και τον παράδεισο σ’ ένα αγριολούλουδο,
Κράτησε το άπειρο στην παλάμη του χεριού σου
Και την αιωνιότητα σε μια ώρα.»


Δευτέρα 9 Δεκεμβρίου 2013

" If music be the food of love, play on"

λεπτομέρεια από "An Angel in Green with a Vielle"
(Francesco Napoletano;)
The National Gallery, London
"Αν η μουσική είναι η τροφή της αγάπης, παίξε κι άλλο.(Σαίξπηρ)

ΜΟΥΣΙΚΗ ΓΙΑ ..."ΑΓΓΕΛΟΥΣ" !

                                               DUKE ORSINO:
If music be the food of love, play on;
Give me excess of it, that, surfeiting,
The appetite may sicken, and so die.
That strain again! it had a dying fall:
O, it came o'er my ear like the sweet sound,
That breathes upon a bank of violets,
Stealing and giving odour! Enough; no more:
'Tis not so sweet now as it was before.
O spirit of love! how quick and fresh art thou,
That, notwithstanding thy capacity
Receiveth as the sea, nought enters there,
Of what validity and pitch soe'er,
But falls into abatement and low price,
Even in a minute: so full of shapes is fancy
That it alone is high fantastical.

Από τη "Δωδεκάτη Νύχτα" του Ουίλιαμ Σαίξπηρ, 1602

Τρίτη 3 Δεκεμβρίου 2013

" Κι ήταν ο απόδημος ο χρόνος καλοκαίρι..."

"What old December’s bareness every where!"  click
τοιχογραφία (1480), Βατικανό
Sonnet 97
How like a winter hath my absence been
From thee, the pleasure of the fleeting year!
What freezings have I felt, what dark days seen!
What old December’s bareness every where!
And yet this time removed was summer’s time,
The teeming autumn, big with rich increase,
Bearing the wanton burden of the prime,
Like widow’d wombs after their lords’ decease:
Yet this abundant issue seem’d to me
But hope of orphans and unfather’d fruit;
For summer and his pleasures wait on thee,
And, thou away, the very birds are mute;
Or, if they sing, ’tis with so dull a cheer
That leaves look pale, dreading the winter’s near.
William Shakespeare


Μοιάζει χειμώνας ο καιρός που έχω φύγει
και τη χαρά του χρόνου έχασα, εσένα·
πόσο σκοτάδι έχω νιώσει, πόσα ρίγη,
πόσο Δεκέμβρη σε τοπία ερημωμένα!
Κι ήταν ο απόδημος ο χρόνος καλοκαίρι,
μεστό φθινόπωρο μέσα στο γέννημά του,
που όλο της άνοιξης το λάγνο βάρος φέρει,
σαν μήτρα πλήρης μες στο πένθος του θανάτου.
Τόση πληθώρα, αποκύημα της λύπης
ήταν για μένα, και καρπός χωρίς πατέρα·
το καλοκαίρι ξέρει εσένα, κι όταν λείπεις
όλα σωπαίνουν τα πουλιά στον άδειο αέρα.
Κι αν κελαηδήσουν, λένε πένθιμο κανόνα,
κι ωχρούν τα φύλλα με το φόβο του χειμώνα.
μτφ. Διονύσης Καψάλης

Πέμπτη 14 Νοεμβρίου 2013

Η πλάνη μιας ψευδούς αιτιότητας

Matteo Sbaragli,Vanitas portrait of reverse
Opera Gallery Monaco
Οι άνθρωποι σε κάθε εποχή πίστευαν ότι ήξεραν τι είναι αιτία: όμως από πού αντλούσαμε αυτή μας τη γνώση ή, πιο συγκεκριμένα, αυτή μας την πίστη ότι κατείχαμε αυτή τη γνώση; Από τη σφαίρα των περίφημων «εσωτερικών γεγονότων», κανένα εκ των οποίων δεν έχει αποδειχθεί μέχρι τώρα πραγματικό. Πιστεύαμε πως ήμασταν εμείς οι ίδιοι οι αιτιώδεις παράγοντες της πράξης της θέλησης· νομίζαμε πως τουλάχιστον εδώ συλλαμβάναμε την αιτιότητα επ’ αυτοφώρω. Επίσης, κανένας δεν αμφέβαλλε ότι όλα τα antecedentia [προγενέστερα] μιας πράξης, οι αιτίες της, έπρεπε να αναζητηθούν στη συνείδηση και ότι θα μπορούσε να τα βρει κανείς εκεί, αν τα αναζητούσε – ως «κίνητρα»: αλλιώς, κανένας δε θα ήταν ελεύθερος να κάνει την πράξη αυτή ούτε θα ήταν υπεύθυνος γι΄ αυτήν. Τέλος, ποιος θα αμφισβητούσε ότι μια σκέψη προκαλείται από κάτι; Το ότι το Εγώ προκαλεί τη σκέψη;… 
Από αυτά τα τρία «εσωτερικά γεγονότα», μέσω των οποίων φαινόταν να πιστοποιείται η αυθεντικότητα της αιτιότητας, το πρώτο και το πιο πειστικό είναι εκείνο της θέλησης ως αιτίας· η σύλληψη μιας συνείδησης («πνεύματος») ως αιτίας και αργότερα εκείνη του Εγώ (του «υποκειμένου») ως αιτίας είναι απλώς μεταγενέστερες, καθώς πρώτα εδραιώθηκε η αιτιότητα της θέλησης ως δεδομένη, ως εμπειρία… Εν τω μεταξύ σκεφτήκαμε τα πράγματα καλύτερα. Σήμερα δεν πιστεύουμε λέξη από όλα αυτά. Η θέληση δεν κινεί τίποτε πια, επομένως και τίποτε δεν εξηγεί πια – απλώς συνοδεύει τα συμβάντα· μπορεί ακόμα και να απουσιάζει. Το λεγόμενο "κίνητρο": άλλη μια πλάνη. Απλώς ένα επιφανειακό φαινόμενο της συνείδησης, ένα συνοδευτικό στοιχείο της πράξης, το οποίο συγκαλύπτει μάλλον παρά αποκαλύπτει τα antecedentia [προγενέστερα] μιας πράξης. Και τώρα το Εγώ! Αυτό έχει γίνει μύθος, αποκύημα της φαντασίας, λεκτικό παιχνίδι: έχει πάψει εντελώς να σκέφτεται, να αισθάνεται και να θέλει!... 
Τι προκύπτει από αυτό; Δεν υπάρχουν καθόλου πνευματικές αιτίες! Όλη η δήθεν εμπειρία που τις επιβεβαίωνε πήγε κατά διαόλου! Αυτό προκύπτει! – Και είχαμε κάνει υπερβολική κατάχρηση αυτής της «εμπειρίας»· βασιζόμενοι σε αυτήν είχαμε πλάσει τον κόσμο σαν έναν κόσμο αιτιών, σαν ένα κόσμο θέλησης, σαν ένα κόσμο πνευμάτων. Η παλαιότερη και μακροβιότερη ψυχολογία ήταν εδώ επί το έργον, δεν έκανε τίποτε άλλο: κάθε συμβάν ήταν γι’ αυτήν μια πράξη, κάθε πράξη το αποτέλεσμα μιας θέλησης· ο κόσμος έγινε γι’ αυτήν μια πολλαπλότητα δρώντων, ένας δρων (ένα «υποκείμενο») φορτώθηκε κάθε συμβάν. 
Ο άνθρωπος πρόβαλε από τον εαυτό του προς τα έξω τα τρία «εσωτερικά γεγονότα» του, στα οποία πίστευε ακράδαντα, δηλαδή τη θέληση, το πνεύμα, το Εγώ – άντλησε την έννοια του Είναι μόνον από την έννοια του Εγώ, έθεσε τα «πράγματα» ως όντα σύμφωνα με τη δική του έννοια του Εγώ ως αιτίας. Δεν είναι να απορεί κανείς που αργότερα ξανάβρισκε πάντοτε στα πράγματα ό,τι είχε βάλει ο ίδιος σε αυτά! – το πράγμα καθ’ εαυτό, για να το πω άλλη μια φορά, η έννοια «πράγμα»είναι απλώς μια αντανάκλαση της πίστης στο Εγώ ως αιτία…Ακόμα και στο άτομό σας, κύριοι μηχανοκράτες και φυσικοί μου, πόσο πολλή πλάνη, πόσο υποτυπώδης ψυχολογία εξακολουθεί να υπάρχει στο άτομό σας! – Για να μη μιλήσω για το «πράγμα καθ’ εαυτό», για το horrendum pudendum των μεταφυσικών! Η πλάνη να συγχέουμε το πνεύμα ως αιτία με την πραγματικότητα! Και να την ανάγουμε σε μέτρο της πραγματικότητας! Και να την αποκαλούμε Θεό! -
 Friedrich Nietzsche, αποσπ. "Γιατί είμαι τόσο σοφός"

Mozart, concerto 20 in D, K.466 - 1.  Allegro     

πηγή video: tguiot

Κυριακή 3 Νοεμβρίου 2013

Ατμόσφαιρα περιβάλλοντος

Frida Kahlo
Καμιά εποχή δεν μεταδίδει την ευαισθησία της σε μια άλλη· δεν μπορεί να της μεταδώσει τίποτε άλλο πέρα από την  κατανόηση που έδειξε η ίδια προς αυτή την ευαισθησία. Με το συναίσθημα είμαστε ο εαυτός μας· με τη νόηση γινόμαστε άλλοι. Η νόηση μάς σκορπίζει: κι έτσι επιβιώνουμε με τα ίδια τα παιχνίδια αυτού που μας σκορπίζει. Κάθε εποχή κληροδοτεί στις επόμενες μόνο ό,τι δεν  υπήρξε η ίδια.
Ένας θεός με την παγανιστική – δηλαδή την αληθινή – έννοια του όρου δεν είναι παρά η αντίληψη που έχει ένα πλάσμα για τον εαυτό του, αφού αυτή η αντίληψη είναι η απρόσωπη – άρα η ιδανική – μορφή αυτού που είναι. Αν πλάθουμε για τον εαυτό μας μια νοητική εικόνα, πλάθουμε κι ένα θεό με βάση τον εαυτό μας. Πάντως σπανίζουν αυτοί που έχουν νοητική αντίληψη του εαυτού τους, γιατί ο νους είναι κατ’ ουσίαν αντικειμενικός. Ακόμα κι ανάμεσα στις μεγάλες ιδιοφυΐες, σπάνια υπήρξαν κάποιοι που ήξεραν πώς να ζήσουν έχοντας πλήρη αντικειμενικότητα, ακόμα και στα ίδια τους τα μάτια.
Να ζεις, σημαίνει να ανήκεις σε κάποιον άλλο. Να πεθαίνεις, επίσης σημαίνει να ανήκεις σε κάποιον άλλο. Η ζωή και ο θάνατος είναι ένα και το αυτό. Όμως να ζεις σημαίνει να ανήκεις σε κάποιον άλλο εξωτερικά, ενώ να πεθαίνεις σημαίνει να του ανήκεις εσωτερικά. Αυτά τα δύο πράγματα είναι όμοια, όμως η ζωή είναι η εξωτερική πλευρά του θανάτου. Αυτό είναι που κάνει  τη ζωή να είναι ζωή και το θάνατο να είναι θάνατος, καθώς η εξωτερική πλευρά είναι πάντα πιο αληθινή από την εσωτερική, αφού η εξωτερική είναι αυτή που βλέπουμε.
Κάθε αληθινή συγκίνηση είναι ένα ψέμα στο επίπεδο του νου, αφού δεν παράγεται εκεί. Κάθε αληθινή συγκίνηση δεν μπορεί επομένως να εκφραστεί παρά μόνο ψεύτικα. Το να εκφραζόμαστε καταντά να λέμε αυτό που δεν νιώθουμε.
Το ιππικό το αποτελούν τα άλογά του. Χωρίς τα άλογά τους οι ιππείς θα ήταν απλοί φαντάροι. Το μέρος κάνει τον τόπο. Να βρίσκεσαι εκεί σημαίνει να υπάρχεις.
Να προσποιείσαι, σημαίνει να γνωρίζεις τον εαυτό σου.
Fernando Pessoa, Εγώ και οι άλλοι

Κυριακή 22 Σεπτεμβρίου 2013

Το "καλό" και το "κακό"

Henri Matisse
«Και έδωσε στις σκέψεις του μια μορφή ακόμα πιο γενική και απρόσωπη, αντικαθιστώντας το καλό και το κακό με τη σχέση που υφίσταται μεταξύ των αιτημάτων «Πράττε!» και «Μην πράττεις!». Διότι όσο μια ηθική – και αυτό ισχύει τόσο για το πνεύμα του αγαπάτε αλλήλους όσο και μιας ορδής Βανδάλων – βρίσκεται σε άνοδο, το «Μην πράττεις!» είναι μόνο η άλλη όψη και το φυσικό επακόλουθο του «Πράττε!»· η πράξη και η μη πράξη φλέγονται, και δεν πειράζει όσα λάθη και αν περικλείουν, διότι είναι λάθη …αγίων και μαρτύρων.  Σε αυτή την κατάσταση ανόδου της ηθικής καλό και κακό ισοδυναμούν με ευτυχία και δυστυχία ολόκληρου του ανθρώπου. Μόλις ωστόσο κυριαρχεί το αμφίβολο και η εκπλήρωσή του δεν συνδέεται πια με τις ιδιαίτερες δυσκολίες, η σχέση μεταξύ αιτήματος ή απαγόρευσης και αναγκαιότητας περνά αναγκαστικά από μια αποφασιστική φάση: το καθήκον, το οποίο δεν γεννιέται πια κάθε μέρα ζωντανό, αλλά απομυζημένο και αναλυμένο σε Εάν και Αλλά, πρέπει να διατίθεται έτοιμο για παντός είδους χρήση· και έτσι ξεκινά μια διαδικασία κατά τη μετέπειτα πορεία της οποίας αρετή και κακία καθώς έλκουν την καταγωγή τους από τους ίδιους κανόνες, νόμους, εξαιρέσεις και περιορισμούς, εξομοιώνονται όλο και περισσότερο, ώσπου στο τέλος δημιουργείται εκείνη η ιδιόρρυθμη, αλλά κατά βάθος αβάσταχτη αντίφαση, η οποία ήταν η αφετηρία του Ούλριχ: ότι δηλαδή η διαφορά ανάμεσα στο καλό και το κακό χάνει κάθε σημασία μπροστά στην ευχαρίστηση που προκαλεί ένας καθαρός, βαθύς και πρωταρχικός τρόπος ενέργειας, ευχαρίστηση που μπορεί να πεταχτεί σαν σπίθα τόσο από επιτρεπτά όσο και από απαγορευμένα συμβάντα. Ναι, όποιος αναρωτηθεί αμερόληπτα, θα διαπιστώσει πιθανόν ότι το  απαγορευτικό πεδίο της ηθικής φορτίζεται περισσότερο απ’ ό,τι το αιτούμενο: ενώ φαίνεται σχετικά φυσιολογικό να μην επιτρέπεται να διαπράττονται  ορισμένες , οι λεγόμενες «κακές», ενέργειες ή, εάν παρ’ όλα αυτά διαπράττονται, τουλάχιστον να θεωρείται ότι κακώς διεπράχθησαν, όπως λόγου χάρη η ιδιοποίηση ξένης περιουσίας ή η ακολασία στην απόλαυση, οι αντίστοιχες θετικές παραδόσεις της ηθικής – σ’ αυτή την περίπτωση θα ήταν η γενναιοδωρία του απόλυτου δοσίματος ή ο πόθος απονέκρωσης της σάρκας – έχουν σχεδόν χαθεί κιόλας, και όπου ακόμα διατηρούνται οι ανάλογες πράξεις είναι έργο τρελών ή φαντασιοκόπων ή χλωμών Φαρισαίων. Και σε μια τέτοια κατάσταση πραγμάτων, όπου η αρετή είναι ανάπηρη και η ηθική συμπεριφορά συνίσταται κυρίως στον περιορισμό της ανήθικης, μπορεί εύκολα να έρθουν έτσι τα πράγματα, ώστε η τελευταία να φαίνεται όχι μόνο πιο πρωτογενής και ρωμαλέα από την ηθική αλλά ηθικότερη, αν επιτρέπεται η χρησιμοποίηση αυτής της λέξης όχι με την έννοια του δικαίου και του νόμου, αλλά ως μέτρο των παθών που είναι δυνατόν να προκαλέσουν συνειδησιακά ζητήματα. Μα είναι δυνατόν να υπάρχει μεγαλύτερη αντίφαση απ’ το ό,τι εσωτερικά ευνοεί κανείς το κακό, επειδή με το υπόλοιπο της ψυχής που του απομένει  αναζητά το καλό;!»
Robert Musil, Der Mann ohne Eigenschaften, (Ο άνθρωπος χωρίς ιδιότητες)