“Τ’ άγιο μυστήριο της ζωής είναι η Αγάπη”

(Γκουίντο:)

Τ’ άγιο μυστήριο της ζωής είναι η Αγάπη˙ 

όπου αρετή δεν ήταν, την αρετή φέρνει˙

καθάριους κάνει τους ανθρώπους

από όλα τα πρόστυχα μιάσματα του κόσμου˙

είν’ η φωτιά που το χρυσάφι

απ’ τη σκουριά καθαρίζει˙

είναι τ’ ανεμιστήρι, που το στάρι 

απ’ το άχυρο ξεχωρίζει˙

είν’ η άνοιξη, που την αθωότητα κάνει

σε παγερή γης σα ρόδο ν’ ανθίζει.

Επέρασε ο καιρός, που περπατούσε

ο Θεός μαζί με τους ανθρώπους,

όμως τη θέση του έχει πάρει,

εικόνα δική του η Αγάπη.

Άντρας που αγαπά μια γυναίκα,

και του Θεού το μυστικό ξέρει και του κόσμου.

Ούτε ένα σπίτι δεν υπάρχει

τόσο ταπεινό ή τιποτένιο,

που να μη μπει σ’ αυτό η Αγάπη,

καρδιές καθάριες αν το κατοικούνε˙

μα αν ματωμένος φόνος

σε παλατιού χτύπησε πύλη

και του ανοίξαν και μέσα μπήκε,

η Αγάπη σέρνεται έξω,

σα λαβωμένο πλάσμα, και πεθαίνει.

Αυτή είν’ η τιμωρία, 

που βάζει ο Θεός στην αμαρτία.

Ο αμαρτωλός δεν μπορεί ν’ αγαπήσει.

(Απόσπασμα από το θεατρικό έργο του Όσκαρ Ουάιλντ, "Η Δούκισσα της Πάδουας" και πιο συγκεκριμένα από τον διάλογο του νεαρού Γκουίντο Φερράντι με τον ηλικιωμένο κόμη Μοραντσόνε.) 

Oscar Wilde, “Η Δούκισσα της Πάδουας”, εκδ. Γκοβόστη, μετ. Στ. Σπηλιωτόπουλος, σελ. 65

"...the sacrament of life"

Axel Geis (German, b. 1970), Mann im Dunkeln 

(Γκουίντο:)

Τ’ άγιο μυστήριο της ζωής είναι η Αγάπη˙ 

όπου αρετή δεν ήταν, την αρετή φέρνει˙

καθάριους κάνει τους ανθρώπους

από όλα τα πρόστυχα μιάσματα του κόσμου˙

είν’ η φωτιά που το χρυσάφι

απ’ τη σκουριά καθαρίζει˙

είναι τ’ ανεμιστήρι, που το στάρι 

απ’ το άχυρο ξεχωρίζει˙

είν’ η άνοιξη, που την αθωότητα κάνει

σε παγερή γης σα ρόδο ν’ ανθίζει.

Επέρασε ο καιρός, που περπατούσε

ο Θεός μαζί με τους ανθρώπους,

όμως τη θέση του έχει πάρει,

εικόνα δική του η Αγάπη.

Άντρας που αγαπά μια γυναίκα,

και του Θεού το μυστικό ξέρει και του κόσμου.

Ούτε ένα σπίτι δεν υπάρχει

τόσο ταπεινό ή τιποτένιο,

που να μη μπει σ’ αυτό η Αγάπη,

καρδιές καθάριες αν το κατοικούνε˙

μα αν ματωμένος φόνος

σε παλατιού χτύπησε πύλη

και του ανοίξαν και μέσα μπήκε,

η Αγάπη σέρνεται έξω,

σα λαβωμένο πλάσμα, και πεθαίνει.

Αυτή είν’ η τιμωρία, 

που βάζει ο Θεός στην αμαρτία.

Ο αμαρτωλός δεν μπορεί ν’ αγαπήσει.

(Απόσπασμα από το θεατρικό έργο του Όσκαρ Ουάιλντ, "Η Δούκισσα της Πάδουας" και πιο συγκεκριμένα από τον διάλογο του νεαρού Γκουίντο Φερράντι με τον ηλικιωμένο κόμη Μοραντσόνε.) 

Oscar Wilde, “Η Δούκισσα της Πάδουας”, εκδ. Γκοβόστη, μετ. Στ. Σπηλιωτόπουλος, σελ. 65

"στα χρυσά πόδια των ημερών που περνάνε χορεύοντας"

"Ένα μεγάλο ποτάμι ζωής ρέει ανάμεσα σε μένα και σε μια ημερομηνία τόσο απόμακρη. Δύσκολα, αν όχι καθόλου, μπορείς να διακρίνεις κάτι σε μια τόσο αχανή έρημο. Όμως για μένα όλα φαίνονται να έγιναν, δεν θα έλεγα χτες αλλά σήμερα. Ο χρόνος είναι μια πολύ μακριά στιγμή. Δεν μπορούμε να τη χωρίσουμε σε εποχές. Μπορούμε μονάχα να καταγράφουμε τις διαθέσεις του και να σημειώνουμε την επιστροφή τους. Σε μας ο ίδιος ο χρόνος δεν προχωρά. Περιστρέφεται. Μοιάζει να στριφογυρίζει γύρω από ένα κέντρο πόνου. Η παραλυτική ακινησία μιας ζωής, όπου κάθε σύμπτωσή της οργανώνεται πάνω σε ένα απαράλλαχτο σχεδιάγραμμα, έτσι που να τρώμε, να πίνουμε, να ξαπλώνουμε και να προσευχόμαστε ή τουλάχιστον να γονατίζουμε για προσευχή σύμφωνα με τους άκαμπτους κανόνες ενός άτεγκτου προγραμματισμού· αυτή η ιδιότητα της στατικότητας, που κάνει την κάθε φρικτή μέρα πανομοιότυπη στην παραμικρή της λεπτομέρεια με την αδερφική της, μοιάζει να έρχεται σε επαφή με εκείνες τις εξωτερικές δυνάμεις των οποίων η πεμπτουσία είναι η ακατάπαυστη αλλαγή. […] Για μένα δεν υπάρχει παρά μια μόνο εποχή, η εποχή της θλίψης. Ακόμα και τον ήλιο και το φεγγάρι μου τα έχουν στερήσει. Έξω μπορεί η μέρα να είναι γαλάζια και χρυσαφιά, αλλά το φως που τρυπώνει εδώ μέσα από τα θολωμένα τζάμια του μικρού σιδερόφρακτου φεγγίτη, βαθιά κάτω από τον οποίο καθόμαστε, είναι σκούρο και μισερό. Στο κελί μου είναι πάντα σούρουπο που βασιλεύει στην καρδιά μου, και στις σφαίρες της σκέψης, όπως ακριβώς και στις σφαίρες του χρόνου, η κίνηση δεν υπάρχει άλλο πια. Εκείνο που εσύ ο ίδιος ξέχασες από καιρό, ή μπορείς εύκολα να ξεχάσεις, συμβαίνει σε μένα τώρα, και θα μου συμβεί αύριο πάλι. Θυμήσου αυτό και τότε θα μπορέσεις να αντιληφθείς, έστω και λίγο, γιατί γράφω και μάλιστα κατ’ αυτό τον τρόπο…"

Oscar Wilde, De profundis, μτφ. Α. Ρικάκης, εκδ. Κάκτος, σελ. 71,72

Jim Croce, Time in a bottle

"άδηλος, μόνιμος και σκοτεινός"

Claude Monet, “Self portrait in his atelier”

"Βρίσκομαι ριγμένος στη φυλακή κάπου δυο χρόνια. Από το ίδιο μου το είναι ξεπετάχτηκε άγρια η απελπισία, μια εγκατάλειψη στον καημό, που είναι αξιοθρήνητη ακόμα και να τη σκέφτεσαι, μια τρομερή και ανίκανη οργή, πικρία και περιφρόνηση, αγωνία που έκλαιγε φωναχτά, αθλιότητα που δεν μπορούσε να βρει τρόπο να εκφραστεί, θλίψη που ήταν βουβή. Πέρασα από κάθε πιθανό και απίθανο είδος πόνου. Καλύτερα και από τον ίδιο τον Γουέρντσγουορθ, εγώ γνωρίζω τι εννοούσε αυτός όταν έλεγε:

Ο πόνος είναι άδηλος, μόνιμος και σκοτεινός

Κι έχει τη φύση της αιωνιότητας.

Αλλά ενώ πολλές φορές απολάμβανα τη σκέψη πως ο πόνος μου δεν θα είχε τέλος, δεν άντεχα στην ιδέα ότι δεν θα είχε κάποιο νόημα. Τώρα ανακαλύπτω κάτι κρυμμένο κάπου βαθιά μέσα μου, που μου λέει ότι δεν υπάρχει τίποτα σε ολόκληρο τον κόσμο δίχως νόημα, και ο πόνος λιγότερο απ’ όλα. Ότι κάτι κρυμμένο κάπου μέσα στη φύση μου, σαν θησαυρός σε ένα χωράφι, είναι η ταπεινότητα."

Oscar Wilde, De profundis

Το soundtrack από την ταινία Papillon*

*(1973 - επική μεταφορά της αυτοβιογραφίας του κατάδικου Henri Charriere.
Σκηνοθεσία: Franklin J. Schaffner, με Steve Mc Queen στο ρόλο του "Papillon", Dustin Hoffman κ.α., μουσική: Jerry Goldsmith)

Δύο απόψεις από το ..."πορτραίτο"

"«Έχετε στ’ αλήθεια τόσο κακή επίδραση στους φίλους σας , Λόρδε Χένρυ; Τόσο κακή όσο λέει ο Μπάζιλ;»

- Δεν υπάρχει καλή επίδραση, κύριε Γκραίυ. Η επίδραση εν γένει είναι ανήθικη- από την επιστημονική όψη του πράγματος ανήθικη.

- Γιατί;

- Διότι να επηρεάζεις κάποιον άνθρωπο είναι σα να του δίνεις την ψυχή σου. Παύει να συλλογίζεται τις φυσικές ιδέες του και να φλέγεται από τα φυσικά πάθη του. Οι αρετές του δεν είναι γνήσιες. Οι αμαρτίες του, αν υποτεθεί ότι υπάρχει τέτοιο πράγμα, είναι δανεικές. Γίνεται η ηχώ της μουσικής ενός άλλου, υποκρίνεται ένα ρόλο που δεν γράφτηκε γι’ αυτόν. Στόχος της ζωής είναι η εξέλιξη του εαυτού. Να πραγματώσουμε στην εντέλεια τη φύση μας: γι’ αυτό βρισκόμαστε εδώ."

Georg Kolbe - Kauernde, Bronze, 1917

"…πιστεύω ότι αν κάποιος αποφάσιζε να δώσει μορφή σε κάθε αίσθηση, έκφραση σε κάθε σκέψη, πραγματικότητα σε κάθε όνειρο, ο κόσμος θα αποκτούσε τότε μια τόσο δροσερή ορμή χαράς που θα τον έκανε να λησμονήσει όλες τις νόσους του μεσαιωνισμού και να επιστρέψει στο ελληνικό ιδεώδες – πιθανόν σε κάτι ακόμη ευγενέστερο και πλουσιότερο από το ελληνικό ιδεώδες. Αλλά ακόμη και ο γενναιότερος άνθρωπος της εποχής μας τρέμει τον εαυτό του. Ο ακρωτηριασμός τού αγρίου επιβιώνει τραγικά στην αυταπάρνηση που ρημάζει τις ζωές μας σήμερα. Τιμωρούμαστε για τις αρνήσεις μας. κάθε ορμή που παλεύουμε να πνίξουμε στοιχειώνει στο νου και μας δηλητηριάζει. Το σώμα αμαρτάνει μια φορά και ξεμπερδεύει με την αμαρτία, αφού η πράξη είναι ένα είδος καθάρσεως. Ύστερα δεν απομένει παρά η ανάμνηση μιας ηδονής ή η πολυτέλεια των τύψεων. Ο μοναδικός τρόπος για να απαλλαγείς από έναν πειρασμό είναι να ενδώσεις σε αυτόν*. Δοκίμασε να αντισταθείς και η ψυχή σου μαραζώνει από τη λαχτάρα για ό,τι απαγόρεψε στον εαυτό της, από τον πόθο για όλα τα πράγματα που οι τερατώδεις νόμοι ονόμασαν τερατώδη και παράνομα."

Oscar Wilde, Το πορτραίτο του Ντόριαν Γκραίυ, μετ.Δ.Γ. Κίκιζας, εκδ. Σμίλη

Vittorio Monti, Czardas    *!

*The only way to get id of a temptation is to yield to it. 

Διάσημη φράση του Ουάιλντ. Τον Μάρτιο του 1891, όταν ετοιμαζόταν η αναθεωρημένη έκδοση, απαντώντας στον σύμβουλο του εκδοτικού οίκου που τον συμβούλεψε να διαγράψει την παραπάνω φράση περί πειρασμού τού έγραψε: «Αν αρχίσεις να μαδάς ένα έργο τέχνης, στο τέλος θα το καταστρέψεις. Στο κάτω κάτω , δεν είναι παρά το pecca fortiter του Λουθήρου (“Esto peccator et pecca fortiter”: Έσο αμαρτωλός και αμάρτανε με τόλμη) ειπωμένο δια στόματος ενός χαρακτήρα του μυθιστορήματος. Σε παρακαλώ, εξήγησέ το αυτό στους Ουώρντ και Λοκ (εκδότες) […]Είμαι φανερά ενοχλημένος που προτείνουν αυτές τις αλλαγές […] Αυτά τα πράγματα δεν γίνονται!»

Η θεωρία του λόρδου Χένρυ

Edgar Degas, Waiting (1882)

 - Αχ, Λόρδε Χένρυ, να μπορούσατε να μου πείτε πώς θα γίνω πάλι νέα!

Ο Λόρδος Χένρυ συλλογίστηκε για λίγο. «Μπορείτε να θυμηθείτε κανένα μεγάλο λάθος που κάνατε στα νιάτα σας, δούκισσα;» ρώτησε κοιτώντας την από την άλλη άκρη του τραπεζιού.

- Πολλά, φοβούμαι, όχι ένα! αναφώνησε η δούκισσα.

- Διαπράξτε τα λοιπόν από την αρχή, είπε αυτός με σοβαρό ύφος. Για να ξαναβρει κανείς τη νιότη του αρκεί να επαναλάβει τις τρέλες του.

- Υπέροχη θεωρία! αναφώνησε η δούκισσα. Πρέπει να την εφαρμόσω στην πράξη.

- Επικίνδυνη θεωρία! ακούστηκε από τα σφιγμένα χείλη του Σερ Τόμας. Η Λαίδη Αγκάθα κουνούσε το κεφάλι της, αλλά διασκέδαζε παρά τη θέλησή της. Ο κος Έρσκιν παρακολουθούσε.

- Βέβαια, συνέχισε ο Λόρδος Χένρυ· αυτό είναι ένα από τα μεγάλα μυστικά της ζωής. Οι περισσότεροι άνθρωποι σήμερα πεθαίνουν από μια μορφή έρποντος κοινού νου. Όταν είναι πια αργά, ανακαλύπτουν ότι το μόνο πράγμα που δε μετανιώνει ποτέ κανείς είναι τα σφάλματά του.

Oscar Wilde, Το πορτραίτο του Ντόριαν Γκραίυ, μετ.Δ.Γ. Κίκιζας, εκδ. Σμίλη

Minor Swing

Lacrimae rerum

"sunt lacrimae rerumet mentem mortalia tangunt"

Pablo Picasso, Femme aux Bras Croisés, 1901

"Τρία χρόνια μπορεί να σου φαίνονται πολύς καιρός για να ανακαλέσεις στη μνήμη σου, αλλά, όταν ζεις στη φυλακή και στη ζωή σου δεν υπάρχει κανένα γεγονός παρά μονάχα θλίψη, τότε δεν μπορείς να υπολογίσεις το χρόνο, παρά μονάχα με τον παλμό του πόνου και να τον καταγράψεις σε στιγμές πίκρας. Δεν έχεις τίποτε άλλο να σκεφτείς. Το να υποφέρουμε, όσο κι αν αυτό σου φανεί παράξενο, είναι ο τρόπος με τον οποίο επιβιώνουμε, γιατί είναι και ο μόνος τρόπος για να αντιλαμβανόμαστε ότι είμαστε ζωντανοί. Η ανάμνηση όσων υποφέραμε είναι απαραίτητη σαν δικαιολογία, σαν απόδειξη της ίδιας μας της ύπαρξης. Ανάμεσα σε μένα και τη χαρά ανοίγεται ένα κενό τόσο βαθύ όσο ανάμεσα σε μένα και στην πραγματικότητα της χαράς."

"Θυμήσου ακόμα ότι πρέπει να σε γνωρίσω, ίσως και οι δυο μας να γνωρίσουμε ο ένας τον άλλον. Για σένα δεν έχω παρά αυτό το τελευταίο πράγμα να πω· μη φοβάσαι το παρελθόν. Αν ο κόσμος σου λέει ότι είναι αμετάκλητο, μην το πιστέψεις. Το παρελθόν, το παρόν και το μέλλον δεν είναι παρά μια στιγμή στα μάτια του Θεού, κάτω από το βλέμμα του οποίου πρέπει να προσπαθούμε να ζούμε. Χρόνος και διάστημα, διαδοχή και έκταση, δεν είναι παρά συμπτωματικές συνθήκες της σκέψης. Η φαντασία μπορεί να τις υπερβεί και να κινηθεί σε ελεύθερες σφαίρες ιδανικής ύπαρξης. Όμως, και τα πράγματα, στη βαθύτερη ουσία τους, είναι εκείνο που επιλέγουμε να τα κάνουμε να είναι. Ένα πράγμα είναι ανάλογα με την οπτική γωνία που το βλέπουμε. «Εκεί που οι άλλοι», λέει ο Μπλέικ, «δεν βλέπουν παρά το χάραμα να φτάνει από τους λόφους, εγώ βλέπω τους γιους του Θεού να φωνάζουν από χαρά»."

Oscar Wilde, "De profundis", εκδ. Κάκτος, σελ.34,164

Brahms Symphony No.3 Poco Allegretto