Αντιφάσεις

Η πραγματικότητα είναι η λάμψη της αστραπής που τρέμει φυλακισμένη σε κάθε πέτρα. Αν δεν την ξυπνήσεις η πέτρα παραμένει μια πέτρα, η πόλη μια πόλη, η ομορφιά όμορφη, η πλήξη πληκτική, όλα κοιμούνται στο όνειρο των πραγμάτων ως τη στιγμή που, εξωθημένος από υψηλής τάσεως ρεύματα, θα τα κατακλύσεις με την καταιγίδα που αποκαλούμε "πραγματικότητα".

Diego Rivera, Nude with Calla Lilies 

(Found on en.wahooart.com)

"Πάντα είχα την κακή τύχη να αντιφάσκω ως προς τον εαυτό μου. Η πραγματικότητα πάντα καταλήγει σε αυτό, μόνο το πνεύμα και η αρετή το αποφεύγουν. Μετά από έναν κουραστικό απογευματινό περίπατο, παραδείγματος χάρη, μπορεί έντονα να αισθάνομαι την επιθυμία για ένα ποτήρι νερό και να θεωρώ το νερό το πιο ιερό πράγμα στον κόσμο. Δεκαπέντε λεπτά μετά, όταν έχω πάψει να διψάω πια, τίποτα στον κόσμο δεν με ενδιαφέρει λιγότερο από το νερό και το να πιω νερό. Το ίδιο συμβαίνει με το φαΐ, τον ύπνο και τη σκέψη. Η στάση μου απέναντι σε ό, τι αποκαλούμε διανόηση είναι ίδια με αυτήν απέναντι στο φαγητό και το νερό. Υπάρχουν φορές που τίποτα στον κόσμο δεν με ελκύει τόσο έντονα και δεν μου φαίνεται τόσο απαραίτητο όσο η ζωή της σκέψης, η δυνατότητα της αφαίρεσης, της λογικής, των ιδεών. Αλλά όταν έχω κορεστεί από αυτήν, όταν έχω φτάσει στο σημείο να επιθυμώ το αντίθετό της, ολόκληρη η σκέψη με αηδιάζει σαν χαλασμένο φαγητό. Ξέρω από προσωπική εμπειρία ότι αυτού του είδους η στάση θεωρείται αυθαίρετη, χωρίς χαρακτήρα, ακόμα και απαράδεκτη, αλλά ποτέ δεν κατάφερα να καταλάβω για ποιο λόγο. Γιατί ακριβώς όπως δεν μπορώ παρά πότε να τρώω και πότε όχι, έτσι δεν μπορώ παρά να παλινδρομώ ανάμεσα στη φυσική ζωή και τη διανοητική ζωή, ανάμεσα στην εμπειρία και τον πλατωνικό κόσμο των ιδεών, την τάξη και την επανάσταση, τον καθολικισμό και το πνεύμα της μεταρρύθμισης. κάποιος που θα μπορούσε να λατρεύει την αφηρημένη σκέψη και να αποστρέφεται τη φύση σε όλη του τη ζωή, που θα μπορούσε να είναι πάντα επαναστάτης και ποτέ συντηρητικός, ή αντίστροφα, θα μου έκανε πραγματικά μεγάλη εντύπωση σαν κάποιος ενάρετος, σταθερός, και με δυνατό χαρακτήρα άνθρωπος, αλλά ταυτόχρονα αυτού του είδους η συμπεριφορά θα μου φαινόταν το ίδιο καταστρεπτική, απωθητική και παράλογη όσο θα ήταν και το να θέλει κανείς να τρώει ή να κοιμάται όλη την ώρα. Και ωστόσο όλα τα κόμματα και τα κινήματα, είτε πρόκειται για πολιτικά είτε για διανοητικά, θρησκευτικά ή επιστημονικά, έχουν ξεκινήσει έχοντας ως βάση την προϋπόθεση ότι αυτού του είδους η ακαταλόγιστη συμπεριφορά είναι δυνατή και φυσική"

Από τις "Σκέψεις" του Hermann Hesse, σελ. 22-24, εκδ. Νεφέλη, μτφ. Νανά Ησαΐα

Shara Worden,  "Youkali" (Kurt Weill)

Εκ του πλησίον

Diego Rivera, La Noche de los Pobres 

«... Κι ένα τέταρτο μητέρας αρκεί για δέκα ζωές,

και πάλι κάτι θα περισσέψει,

που να το ανακράξεις σε στιγμή μεγάλου κινδύνου.»

Ο. Ελύτης, Εκ του πλησίον

Ιονέσκο, "Η φαλακρή τραγουδίστρια"

Diego Rivera, Two women

"Η φαλακρή τραγουδίστρια", Ευγένιος Ιονέσκο (Μονόπρακτη Κωμωδία - Γαλλία 1948)
Σκηνή 5η
Μαίρη (μόνη, απευθυνόμενη στο κοινό):

Η Ελίζαμπεθ κι ο Ντόναλντ πλέουν τώρα σε πελάγη ευτυχίας, άρα δεν ακούνε και άρα μπορώ να σας αποκαλύψω ένα μυστικό.

Η Ελίζαμπεθ δεν είναι η Ελίζαμπεθ και ο Ντόναλντ δεν είναι ο Ντόναλντ. Και θα σας το αποδείξω αμέσως τώρα. Η κόρη του Ντόναλντ δεν είναι αυτή που είναι κόρη της Ελίζαμπεθ. Βεβαίως, η κόρη του Ντόναλντ έχει το ένα ματάκι κόκκινο και το άλλο άσπρο, όπως και η κόρη της Ελίζαμπεθ. Όμως η κόρη του Ντόναλντ έχει το αριστερό ματάκι κόκκινο και το δεξί ματάκι άσπρο, ενώ η κόρη της Ελίζαμπεθ έχει το αριστερό ματάκι άσπρο και το δεξί κόκκινο. Άρα, όλη η επιχειρηματολογία του Ντόναλντ καταρρέει, αφού υπάρχει αυτή η διαφορά. Άρα, παρά τις καταπληκτικές συμπτώσεις, ο Ντόναλντ και η Ελίζαμπεθ δεν είναι γονείς του ίδιου παιδιού. Άρα δεν είναι ο Ντόναλντ και η Ελίζαμπεθ. Ας πιστεύει αυτός όσο θέλει πως είναι ο Ντόναλντ και ας πιστεύει αυτή όσο θέλει πως είναι η Ελίζαμπεθ. Ας πιστεύει αυτός όσο θέλει πως έχει δίπλα του την Ελίζαμπεθ και ας πιστεύει αυτή όσο θέλει πως έχει δίπλα της τον Ντόναλντ. Απατώνται και οι δυο. Άρα τίθεται το ερώτημα ποιος είναι στην πραγματικότητα ο Ντόναλντ και ποια είναι στ' αλήθεια η Ελίζαμπεθ. Επίσης, τίθεται το ερώτημα ποιος έχει συμφέρον να συνεχίζεται αυτή η παρεξήγηση. Δεν μπορώ ν' απαντήσω. Και η συμβουλή μου είναι ν' αφήνουμε τα πράγματα όπως φαίνονται πως είναι.

(προχωράει να βγει, ξαναγυρίζει)

Ξέχασα να σας πω. Το πραγματικό μου όνομα είναι Σέρλοκ Χολμς.

(βγαίνει) - τέλος Σκηνής 5ης

Απόσπασμα από το περίφημο θεατρικό έργο του συγγραφέα Ευγένιου Ιονέσκο Η φαλακρή τραγουδίστρια, πρωτοποριακό έργο της εποχής του που καθιέρωσε το «θέατρο του παραλόγου». Ο ίδιος ο Ιονέσκο το χαρακτήρισε σαν "Αντιθέατρο". «Οι χαρακτήρες του είναι θύματα της ίδιας τους της γλώσσας, αιχμάλωτοι της καθημερινότητας, δύτες σε μια θάλασσα της μοναξιάς, των επιφανειακών σχέσεων και των ανιαρών συνανθρώπων.». Ανέβηκε στην σκηνή για πρώτη φορά στις 11 Μαΐου 1950 στο Théâtre des Noctambules στο Παρίσι.

The Tiger Lillies, Beat me

Έπλασα ηχώ και άβυσσο

Diego Rivera, Self portrait with Broad-Brimmed Hat

Με το να σκέφτομαι, έπλασα για τον εαυτό μου ηχώ και άβυσσο. Βαθαίνοντας πολλαπλασιάστηκα. Το πιο μηδαμινό συμβάν – μια αλλαγή που γεννιέται από το φως, το στριφογυριστό πέσιμο ενός φύλλου, ένα κιτρινισμένο πέταλο λουλουδιού που κόβεται, μια φωνή απ’ την άλλη μεριά του τοίχου, ή τα βήματα αυτού που μιλάει δίπλα σ’ έναν άλλον που μάλλον τον ακούει. Η μισάνοιχτη πορτούλα του γέρικου κήπου, η εσωτερική αυλή με τις κάμαρες της ανάμεσα στα σπίτια που στριμώχνονται κάτω από το φεγγάρι – όλα αυτά, που δεν μου ανήκουν, κρατούν τους ευαίσθητους στοχασμούς μου δέσμιους του αντίλαλου και της νοσταλγίας. Σε καθεμιά απ’ αυτές τις συγκινήσεις είμαι κι ένας άλλος, κάθε αόριστη εντύπωση με ανανεώνει οδυνηρά.

Ζω εντυπώσεις που δεν μου ανήκουν, αναλώνομαι σε παρατηρήσεις, είμαι ένας άλλος, ακόμα και με τον τρόπο που είμαι εγώ.

Έπλασα μέσα μου διάφορα πρόσωπα. Δημιουργώ αδιάκοπα αυτά τα πρόσωπα. Κάθε μου όνειρο, με το που το ονειρεύομαι, βρίσκεται αναπόφευκτα ενσαρκωμένο από κάποιον άλλο, που αρχίζει να το ονειρεύεται, αυτός πλέον κι όχι εγώ.

Για να δημιουργήσω τον εαυτό μου, τον κατέστρεψα· εξωτερικεύτηκα τόσο πολύ μέσα στον ίδιο μου τον εαυτό, που μέσα μου υπάρχω πια μόνο εξωτερικά. Είμαι η ζωντανή σκηνή απ’ όπου περνούν διάφοροι ηθοποιοί και παίζουν διάφορα έργα.

Fernando Pessoa, αποσπ. "Το βιβλίο της ανησυχίας"

Handel -  Sarabande