"Dearest Father..."

"Πολυαγαπημένε πατέρα,

πρόσφατα με ρώτησες κάποια φορά γιατί ισχυρίζομαι πως σε φοβάμαι. Εγώ δεν ήξερα, ως συνήθως, τι να σου απαντήσω, εν μέρει ακριβώς λόγω του φόβου που νιώθω για σένα, εν μέρει επειδή στην αιτιολόγηση του φόβου αυτού συγκαταλέγονται πάρα πολλές λεπτομέρειες, που εν τη ρύμη του λόγου εγώ ούτε κατά το ήμισυ δεν θα μπορούσα να τις συγκρατήσω. Κι αν εδώ προσπαθώ να σου απαντήσω γραπτώς, μόνο ανολοκλήρωτο κατά πολύ θα αποβεί και τούτο, επειδή και κατά τη γραφή ο φόβος και οι συνέπειές του με κωλύουν έναντί σου κι επειδή το μέγεθος του υλικού εν γένει υπερβαίνει κατά πολύ τη μνήμη μου και το λογικό μου.

Για σένα το ζήτημα αποδεικνυόταν πάντοτε πολύ απλό, τουλάχιστον στον βαθμό που μιλούσες εσύ γι’ αυτό ενώπιόν μου και, αδιακρίτως, ενώπιον πολλών άλλων. Εσένα σου φαινόταν να είναι κάπως έτσι: Εσύ εργαζόσουν σκληρά σ’ όλη σου τη ζωή, τα πάντα για τα παιδιά σου, προ πάντων για εμένα τα θυσίαζες, εγώ έκαμνα συνεπώς «ζωή χαρισάμενη», είχα πλήρη ελευθερία να μάθω ό,τι ήθελα, κανέναν λόγο δεν είχα να έχω έγνοιες για την καθημερινή διατροφή, να έχω έγνοιες συνεπώς εν γένει· εσύ αντί αυτών καμία ευγνωμοσύνη δεν αξίωνες, γνωρίζεις «την ευγνωμοσύνη των παιδιών», αλλά εν τούτοις τουλάχιστον μια κάποια ανταπόκριση, δείγμα κάποιας ευσπλαχνίας· αντί γι’ αυτά εγώ ανέκαθεν πήγαινα και κρυβόμουν από σένα, στο δωμάτιό μου, στα βιβλία, σε τρελούς φίλους, σε υπερβολικές ιδέες· ανοιχτά εγώ ούτε μία φορά δεν μίλησα μαζί σου, στον ναό δεν ερχόμουν κοντά σου, στα λουτρά στο Φράντσενσμπαντ ουδέποτε σε επισκέφθηκα, ούτε κατά τα άλλα έδειξα ποτέ ενδιαφέρον για την οικογένεια, για το εμπορικό και για τις άλλες σου τις υποθέσεις δεν γνοιάστηκα, το εργοστάσιο το φόρτωσα σ’ εσένα κι ύστερα σ’ εγκατέλειψα, την Όττλα την υποστήριξα στην αυτογνωμοσύνη της κι ενώ για σένα δεν κουνώ ούτε το μικρό μου δαχτυλάκι (ούτε καν ένα εισιτήριο για το θέατρο δεν σου φέρνω), για τους ξένους κάμνω τα πάντα. Αν ανακεφαλαιώσεις την κρίση σου για μένα, θα προκύψει πως εσύ δεν με κατηγορείς ασφαλώς για κάτι τι όντως ανάρμοστο ή κακό (μ’ εξαίρεση ίσως την τελευταία μου πρόθεση να νυμφευθώ), αλλά για ψυχρότητα, απομάκρυνση, αγνωμοσύνη. Και μάλιστα με κατηγορείς γι’ αυτά έτσι, σαν να ήταν δικό μου το φταίξιμο, σαν να μπορούσα εγώ με κάποιον ελιγμό να διευθετήσω αλλιώς το όλο πράγμα, ενώ εσύ δεν έχεις την παραμικρή ευθύνη γι’ αυτό, παρά μόνο μίαν ίσως, ότι εσύ παραήσουν καλός μαζί μου.

Τούτον τον συνήθη τον τρόπο σου να τα παρουσιάζεις τον θεωρώ σωστό μόνο υπό την έννοια ότι κι εγώ πιστεύω πως εσύ δεν έχεις παντελώς καμία ευθύνη για την αποξένωσή μας. Αλλά υπό την ιδίαν έννοια δεν έχω παντελώς καμία ευθύνη και εγώ. Αν μπορούσα να σε κάμω να το αναγνωρίσεις τούτο, τότε θα ήταν δυνατή – όχι κάποια ζωή καινούργια, γι’ αυτό παραείμαστε κι οι δυο πολύ μεγάλοι, αλλά ωστόσο κάποια μορφή γαλήνης, όχι κάποια κατάπαυση, αλλά ωστόσο κάποιος κατευνασμός των ακατάπαυστων των κατηγοριών σου.

[…]

 Εν πάση περιπτώσει εμείς ήμαστε τόσο διαφορετικοί και μέσα στη διαφορετικότητα αυτή τόσο επικίνδυνοι ο ένας για τον άλλον, που, αν είχε θελήσει να υπολογίσει κανείς εκ των προτέρων πώς θα συμπεριφερόμαστε ο ένας στον άλλον, εγώ, το αργά-αργά αναπτυσσόμενο παιδί, κι εσύ, ο ολοκληρωμένος άνδρας, θα μπορούσε να είχε υποθέσει πως εσύ απλώς θα με ποδοπατούσες μέχρι που δεν θ’ απέμενε τίποτε από μένα. Τούτο όμως δεν συνέβη, τα της ζωής δεν υπολογίζονται, ίσως όμως συνέβησαν χειρότερα. Παρεμπιπτόντως σε παρακαλώ όμως και πάλι να μην ξεχνάς πως εγώ ούτε κατά διάνοια ουδέποτε θα πιστέψω πως υπάρχει ευθύνη απ’ τη δική σου την πλευρά. Εσύ επέδρασες επάνω μου έτσι όπως έμελλε να επιδράσεις, μόνο που θα πρέπει να πάψεις να θεωρείς ιδιαίτερα κακό απ’ τη δική μου την πλευρά το ότι σ’ εκείνη την επίδραση εγώ υπέκυψα...."

Franz Kafka, Επιστολή προς τον πατέρα, απόσπασμα, μετ. Αλ. Κυπριώτης,εκδ. Ίνδικτος

Vivaldi, Four Seasons (Winter)

"Der Geier"

Ήταν ένας γύπας και με τσιμπούσε στα πόδια. Αρβύλες και κάλτσες τις είχε κιόλας σκίσει. Τώρα τσιμπούσε μάλιστα και στα ίδια τα πόδια. Έκανε μια επίθεση, μετά πετούσε ήσυχα γύρω μου και ξανάρχιζε τη δουλειά. Πέρασε ένας κύριος, είδε για λίγο τι γινόταν και ρώτησε γιατί υπομένω τον γύπα. «Είμαι απροστάτευτος», είπα εγώ, «Ήρθε και άρχισε να τσιμπά. Ήθελα βέβαια να τον κυνηγήσω, δοκίμασα μάλιστα και να τον πνίξω, αλλά ένα τέτοιο ζώο έχει μεγάλες δυνάμεις. Πήγε μάλιστα να χιμήξει κιόλας στο πρόσωπό μου, γι’ αυτό θυσίασα καλύτερα τα πόδια. Αλλά αυτά έχουν τώρα σχεδόν ξεσκιστεί». «Να αφήνεστε να βασανίζεστε έτσι!», «Μια ντουφεκιά και πάει ο γύπας». «Έτσι είναι;» ρώτησα εγώ, «και θέλετε να το αναλάβετε εσείς αυτό;». «Ευχαρίστως», είπε ο κύριος, «Πρέπει μόνο να πάω στο σπίτι να φέρω το ντουφέκι μου».  «Μπορείτε να με περιμένετε ακόμη μισή ώρα;». «Αυτό δεν το ξέρω», είπα εγώ και κοκάλωσα για μια στιγμή από τον πόνο. Μετά είπα: «Σας παρακαλώ, δοκιμάστε το οπωσδήποτε». «Καλά», είπε ο κύριος, «θα βιαστώ». Ο γύπας άκουγε ήσυχος κατά τη διάρκεια της συζήτησης και γύριζε τα μάτια του ανάμεσα σε μένα και στον κύριο. Τώρα εγώ έβλεπα πως τα είχε καταλάβει όλα. Πέταξε ψηλά, έσκυψε βαθιά πίσω για να πάρει αρκετή φόρα και έμπηξε τότε σαν ακοντιστής το ράμφος του μέσα στο στόμα μου, βαθιά μέσα μου. Πέφτοντας πίσω αισθανόμουν με ανακούφιση πως αυτός πνιγόταν χωρίς σωτηρία μέσα στο αίμα μου, που γέμιζε όλα τα βάθη και πλημμύριζε όλες τις όχθες.

Franz Kafka, Η απόρριψη, μετ. Γιώργος Βαμβαλής, εκδ. Επίκουρος, σελ. 59

Klaus Nomi, The cold song (from Purcell's "King Arthur" !!!)

"...a knife twisted in my heart"

photo by celia g.

In the newspapers, in conversation, in the office, the impetuosity of language often leads one astray, also the hope, springing from temporary weakness, for a sudden and stronger illumination in the very next moment, also mere strong self-confidence, or mere carelessness, or a great present impression that one wishes at any cost to shift into the future, also the opinion that true enthusiasm in the present justifies any future confusion, also delight in sentences that are elevated in the middle by one or two jolts and open the mouth gradually to its full size even if they let it close much too quickly and tortuously, also the slight possibility of a decisive and clear judgment, or the effort to give further flow to the speech that has really ended, also the desire to escape from the subject in a hurry, one's belly if it must be, or despair that seeks a way out for its heavy breath, or the longing for a light without shadow—all this can lead one astray to sentences like: “The book which I have just finished is the most beautiful I have ever read,” or, “is more beautiful than any I have ever read.”

Franz Kafka, "Diaries 1910-1913"

Paganini- Liszt, La campanella

Διαφυγή

* Duilio Barnabe, Pierrot avec une mandoline

Απόγευμα πριν από την κηδεία ενός επιληπτικού που πνίγηκε στο πηγάδι.

«Γνώθι σαυτόν» δεν σημαίνει «Κοίτα τον εαυτό σου». «Κοίτα τον εαυτό σου» είναι αυτό που λέει ο Όφις. Σημαίνει: «Κάνε τον εαυτό σου κύριο των πράξεών σου». Μα είσαι ήδη αυτό, είσαι ο κύριος των πράξεών σου. Έτσι το ρητό αυτό σημαίνει: «Απόρριψε τον εαυτό σου! Κατάστρεψε τον εαυτό σου!» που είναι κάτι κακό επομένως – και αν σκύψει κανείς πραγματικά πολύ βαθιά, τότε θα ακούσει όντως και το καλό που υπάρχει εκεί, που είναι: «Ώστε να κάνεις τον εαυτό σου αυτό που πραγματικά είσαι».

[…………………………………………………………………..]

18 Νοεμβρίου

Κρυψώνες υπάρχουν αμέτρητες, διαφυγή μονάχα μία, οι δυνατότητες διαφυγής όμως, πάλι, είναι τόσο πολλές όσο οι κρυψώνες.

Υπάρχει ένας προορισμός, ένας στόχος, αλλά όχι ο δρόμος. Αυτό που ονομάζουμε δρόμο, είναι δισταγμός.

Το να πράττουμε το αρνητικό μάς επιβάλλεται, είναι μια πρόσθεση. Το θετικό μάς έχει δοθεί από την αρχή.

Ένα κάρο με τρεις άνδρες ανηφόριζε αργά μες στο σκοτάδι. Ένας ξένος τους πλησίασε και τους φώναξε. Ύστερα από μια μικρή κουβέντα αποδείχτηκε ότι ο ξένος παρακαλούσε να τον πάρουνε μαζί τους. Του κάνανε χώρο να καθίσει και τον βοήθησαν ν’ ανέβει. Μονάχα αφού ξαναπήρανε το δρόμο τους τον ρώτησαν: «Εσύ ερχόσουν από την αντίθετη κατεύθυνση και τώρα γυρνάς πίσω;» Και ο ξένος απάντησε: «Ναι, πρώτα πήγαινα προς την κατεύθυνση που πηγαίνετε κι εσείς, μετά όμως ξαναγύρισα πίσω, επειδή σκοτείνιασε νωρίτερα απ’ ότι περίμενα».

Franz Kafka, Τα οκτώ μπλε τετράδια, σελ. 53, 57,58, μετ. Ε. Τριανταφυλλίδη, εκδ. Αρχέτυπο

The Tiger Lillies, Thousand Violins

* Duilio Barnabé (1914-1961) Ιταλός ζωγράφος. Τα έργα του χαρακτηρίζονται από το αφαιρετικό στοιχείο, τη διακριτική απλότητα στο σχεδιασμό και την τέχνη, τα μονόχρωμα υπόβαθρα.

Η ψυχολογία είναι ...ανυπομονησία

Φωτογραφία του Arno Rafael Minkkinen

" Ό,τι είναι καταγέλαστο στο φυσικό κόσμο, είναι εφικτό στον πνευματικό κόσμο. Εκεί δεν υπάρχει ο νόμος της βαρύτητας (οι άγγελοι δεν πετούν, δεν έχουν υπερβεί καμιά δύναμη της βαρύτητας, απλώς εμείς παρατηρώντας από τον επίγειο κόσμο δεν μπορούμε να φανταστούμε κάτι καλύτερο), πράγμα που φυσικά ξεπερνάει την αντιληπτική μας ικανότητα, ή που εν πάση περιπτώσει μπορεί να γίνει αντιληπτό μόνο σε ένα υψηλό επίπεδο.

Πόσο αξιοθρήνητη είναι η αυτογνωσία μου σε σύγκριση, ας πούμε με τη γνώση που έχω περί του δωματίου μου. (Βράδυ.) Γιατί; Δεν υπάρχει καμιά παρατήρηση του εσωτερικού κόσμου, όπως υπάρχει για τον εξωτερικό. Τουλάχιστον η περιγραφική ψυχολογία είναι πιθανώς, στο σύνολό της, ένα είδος ανθρωπομορφισμού, μια ψηλάφηση των ορίων μας.

Ο εσωτερικός κόσμος μπορεί μονάχα να βιωθεί, όχι να περιγραφεί.

Η ψυχολογία είναι η περιγραφή του αντικατοπτρισμού του επίγειου κόσμου στο επουράνιο πεδίο, ή, πιο σωστά, η περιγραφή ενός αντικατοπτρισμού όπως εμείς, βουτηγμένοι ως είμαστε μέσα στην επίγεια φύση μας, τον φανταζόμαστε, γιατί στην πραγματικότητα δεν υπάρχει κανένας αντικατοπτρισμός, απλά εμείς γη μόνο βλέπουμε όπου κι αν κοιτάξουμε. Η ψυχολογία είναι ανυπομονησία. Όλα τα ανθρώπινα σφάλματα είναι ανυπομονησία, η πρόωρη θραύση αυτού που είναι μεθοδικό, η φαινομενική περιχάραξη αυτού που είναι φαινομενικό.

Η ατυχία του Δον Κιχώτη δεν είναι η φαντασία του, αλλά ο Σάντσο Πάντσα. "

 Franz Kafka, Τα οκτώ μπλε τετράδια

"Με παρέα στα σύννεφα δε φοβάμαι μήπως πέσω..."

Johann Sebastian Bach, "AIR" 
(David Garrett)

Μικρό παραμύθι... για μεγάλα παιδιά

"Αχ", είπε το ποντίκι, "ο κόσμος γίνεται κάθε μέρα και στενότερος. Πρώτα ήταν τόσο πλατύς, που εγώ φοβόμουν, έτρεχα και ήμουν ευτυχισμένο που τελικά έβλεπα δεξιά και αριστερά στο βάθος τοίχους, αλλά αυτοί οι μακρινοί τοίχοι κλείνουν τόσο γρήγορα μεταξύ τους, ώστε εγώ βρίσκομαι κιόλας στο τελευταίο δωμάτιο, κι εκεί στη γωνία στέκει η παγίδα που θα τρέξω μέσα της".

" Πρέπει να αλλάξεις μόνο την κατεύθυνση της πορείας", είπε η γάτα και το έφαγε.

Διήγημα από την "Απόρριψη" του Franz Kafka

"Tomorrow is a long time"

click here